همان شيوه و اسلوب و انسجامى قرآن مجيد را به پارسى برگرداند كه جمعى از علماى ماوراء النّهر به ترجمهء تفسير طبرى توفيق يافتهاند .
سنجش ترجمهء آيات قرآنى در اين دو اثر مهم ، نه تنها از جهت مقايسهء اسلوب ترجمه حائز اهميت است ، بلكه از حيث انتخاب نوع كلمات و حروف نيز كمال اهميت را داراست . در اين جنبهء خاص از ترجمه است كه دو نكتهء ديگر مطرح است : يكى ملاحظهء تحفّظ و امانتدارى مترجم در نقل مطلب ، و ديگر ملاحظهء روح و طبيعت دو زبان ، يعنى آنچه مايهء اصلى انتقال معنى است از زبانى به زبان ديگر . در مقايسهء بين اين دو ترجمه نكاتى ديگر نيز مطرح است بدين شرح :
1 . در ترجمهء آيات تفسير ابو الفتوح و مقايسهء آن با ترجمهء تفسير طبرى ، به اين نكته واقف مىشويم كه در هر دو متن حدّ و مرز كلمات و تركيبات معيّن و مشخّص است ؛ بدين معنى كه در هر دو اثر مرز كلمات و تركيبات و حروف و ضماير كاملا مراعات شده ؛ و مترجمان كمتر به توضيح لغوى و تفسير مطلب و اشاراتى كه در هر آيه مطرح است .
پرداختهاند . به عبارت ديگر : ترجمه كلمه به كلمه در هر دو مصداق پيدا مىكند .
نمونههاى زير دال بر اين معنى است :
سورهء احزاب ( 33 ) ترجمهء آيهء 60 :
واگرنه باز شوند منافقان و آنان كسها كه اندر دلهاشان بيمارى است ، و ارجافكنندگاناند اندر مدينه ، برگماريم ترا بر ايشان ، پس نه همسايگى كنند ترا اندر آن مگر اندكى .
( ترجمهء تفسير طبرى ، 5 / 1433 )
اگر باز نهايستند منافقان و آنان كه در دلهاشان بيمارى است و ارجافافگندگان در مدينه ، بياغاليم تو را بر ايشان ، آنگه همسايگى نكنند با تو در آنجا الّا اندك .
( روض الجنان ، 16 / 17 )
آيهء 68 ( اى خداوند ما بده ايشان را دو چندان از عذاب و نفرين كن ايشان را نفرينى بسيار .
( ترجمه تفسير طبرى ، 5 / 1434 )
خداى ما بده ايشان را دو چندان از عذاب ، و لعنت كن ايشان را لعنتى بسيار .
( روض الجنان 16 / 18 )
يادنامه طبرى ( فارسى ) — صفحة 303
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٣٠٣