مورخين آمده ، ذكر آيات منسوخ و آيات ناسخ است . در روايت سليم بن قيس به نقل از سلمان فارسى آمده است : « فلما جمعه كله و كتبه . . . الناسخ منه و المنسوخ » . « 1 »
در روايت ابن اشته از ابن سيرين آمده است : « و كتب فى مصحفه الناسخ و المنسوخ » « 2 » . ابن سيرين هم مىنويسد : من آگاه شدم كه حضرت در اثرش منسوخها و ناسخها را مىنوشت . « 3 »
البته شيخ مفيد ( م 413 ) در كتاب مسائل السروية مسئله را بگونهاى ديگر طرح مىكند . او مىنويسد : حضرت سورههاى مكى را بر مدنى و منسوخها را بر ناسخها مقدم مىداشت . « 4 »
در صورتى كه فرق است گفته شود آن حضرت منسوخها و ناسخها را مىنوشت تا اينكه گفته شود : منسوخها را بر ناسخها مقدم مىداشت .
نخست مناسب است اين دو عبارت روشن شود ، آنگاه معلوم گردد كه كدام عبارت درست است .
اگر گفته شود در اين مصحف ناسخ و منسوخ نوشته مىشده ، عبارت مشكل نيست ، زيرا دلالت دارد كه درمصحف ايشان آيات ناسخ و منسوخ مشخص شدهاند . مثلا هر جا به اين آيه رسيدهاند ، معلوم كردهاند اين آيه به آيه ديگر نسخ شده است . و منظور اين نبوده است كه مصحف امام تنها به ذكر آيات ناسخ و منسوخ پرداخته است ، زيرا در مصاحف أولا فرق ميان آيات ناسخ و منسوخ نيست و مشخص نشده كه كدام ناسخ و كدام منسوخ
هامش
( 1 ) - كتاب سليم ، ج 2 / 581 .
( 2 ) - سيوطى ، الاتقان ، ج 1 / 204 .
( 3 ) - حسكانى ، شواهد التنزيل ، ج 1 / 38 .
( 4 ) - مصنفات الشيخ المفيد ، ج 7 / 79 .