و اما كلام تشريعى خداوند همان وحى او به انبياء است كه از جمله آيات قرآن كريم مىباشد . در چند آيه از قرآن عنوان " كلام الله " و " كلمات الله " به آيات قرآنى اطلاق شده است :
وَ اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتابِ رَبِّكَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِهِ
« 1 »
و تلاوت كن آنچه بر تو وحى شده از كتاب پروردگارت تغيير دهندهاى براى كلمات خدا نيست .
وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ
« 2 »
و اگر يكى از مشركين از تو پناه بخواهد به او پناه بده تا كلام الله را بشنود .
درباره حقيقت و چگونگى كلام خدا بحث جنجالى و معروفى در كتب علم كلام وجود دارد كه در طول تاريخ باعث كشمكشها و حتى خونريزىهاى بسيارى شده است اهل حديث و سلفيه معتقدند كه كلام خدا مانند ذات او قديم است و معتزله عقيده دارند كه كلام خدا حادث و مخلوق است و ابو الحسن اشعرى قائل به كلام نفسى است و هركدام براى خود حرفهائى دارند كه اينجا جاى ذكر آنها نيست « 3 » و فقط روايتى از امام موسى بن جعفر عليه السلام نقل مىكنيم كه از اين روايت موضع ائمه معصومين عليهم السلام در اين بحث مشخص مىشود .
قلت لابى الحسن موسى بن جعفر يا ابن رسول الله ما تقول فى القرآن فقد
هامش
( 1 ) سوره كهف ، آيه 27 .
( 2 ) سوره توبه ، آيه 6
( 3 ) تفصيل اين بحث را از لحاظ تاريخى و كلامى و حديثى ، اينجانب در جزوهاى تحت عنوان « حدوث و قدم قرآن » آوردهام .