درباره پديدههاى طبيعى :
إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
« 1 »
همانا فرمان خدا به اين صورت است كه چون چيزى را اراده كند مىگويد موجود باشد پس موجود مىگردد .
و درباره پديدههاى اجتماعى :
فَإِذا جاءَ أَمْرُ اللَّهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَ خَسِرَ هُنالِكَ الْمُبْطِلُونَ
« 2 »
پس چون امر خدا فرا رسيد حكم به حق شد و در اين هنگام اهل باطل دچار خسران مىشوند .
4 - تنزيل :
از اوصاف ديگر قرآن كه بعضىها آن را به عنوان نام ذكر كردهاند صفت تنزيل است كه از باب اطلاق مصدر و اراده مفعول مىباشد اين صفت از آنجهت در نسبت قرآن با خداست كه بيانگر اين حقيقت است كه قرآن ساخته و پرداخته ذهن بشر نيست بلكه از جانب خداوند نازل شده است .
نزول قرآن هم به صورت تنزيل و هم به صورت انزال آمده و فرق ميان تنزيل و انزال در اين است كه انزال به معنى نزول دفعى و يكبارگى است ولى تنزيل به معنى نزول تدريجى است ، مىدانيم كه قرآن دوبار نازل شده يك بار به صورت يكپارچه و مشتمل بر همه قرآن كه در ليلة القدر در ماه مبارك رمضان نازل شده و به احتمال زياد مراد از آن نزول حقيقت قرآنى بر جان و دل پيامبر است و يك بار هم به صورت تدريجى در طول 23 سال نازل شده و مراد از آن نزول تفصيلى و جداجداى آيات قرآن است و اين
هامش
( 1 ) - سوره يس ، آيه 83 .
( 2 ) - سوره غافر ، آيه 78 .