و جرى ) ، امرء ( مرد ) ، امرئة ( زن ) .
همزهء قطع - آنست كه در ابتداء يا در ميان جمله ساقط نشده بتلفظ در آيد .
همزههاى قطع 11 و عبارتند از : همزهء استفهام - همزهء متكلم وحده - همزهء باب افعال - همزهء فعل تعجب « ما أفعل » و « أفعل به » مانند : ما أحسن زيدا ( چه چيز زيد را نيكو كرده ) -
أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ
( خدا چه بينا و شنوا است - آيهء 26 سورهء كهف ) .
توضيح آنكه فعل تعجب ، جامد يعنى غير منصرف است و جز دو صيغهء مذكر صيغهء ديگرى ندارد .
همزهء اسم تفضيل مانند : أحسن - أكبر - أعلم - أوّل - اخر - أولى - أخرى .
همزهء افعل وصفى مانند : أحمر ( سرخ ) - أصفر ( زرد ) كه بجاى صفت مشبّهه به كار ميرود .
همزهء منقلب از فعل مانند : أحمد ( از حمد يحمد ) .
همزهء جمع قلّة مانند : أفعل ( أنفس ) - أفعال ( أبصار ) - أفعلة ( أبنية ) .
همزهء اصليه خواه مفتوح يا مضموم يا مكسور مانند : أخذ - ألم - أخذ - إمام .
همزهء حروف غير از حرف تعريف مانند : أو - أم - أن - إن - إلى - أىّ - إلّا - إنّ - أنّ - إذا - أمّا - ألا .
همزهء ضمائر مانند : أنا - أنت - إنّا - إيّاه - إيّاك .
مثال همزههاى قطع :
1 -
قُلْ أَتَّخَذْتُمْ
( بگو آيا فراگرفتيد ؟ ) همزهء استفهام است كه اصل آن « أاتّخذتم » بوده و همزهء دوم كه همزهء وصل است حذف شده تا دو همزه مجتمع نشود .