شمسى و قمرى هم نميباشد لذا آن را در عداد حروف بشمار نياوردهاند .
دستهء دوم الف را جزو الفباى زبان عرب دانسته گويند الف هم مخرجى دارد و مخرج آن فضاى دهان است و از حروف جوفى يا هوائى است كه با تلفظ صحيح عبارتند از :
همزه - باء - تاء - ثاء - جيم - حاء - خاء - دال - ذال - راء - زاء - سين - شين - صاد - ضاد - طاء - ظاء - عين - غين - فاء - قاف - كاف - لام - ميم - نون - هاء - واو - الف - ياء .
ابتداى حروف مزبور متحرك است زيرا ابتداى تكلم به حرف ساكن محال است ولى آخر آنها بدون حركت مىباشد مانند « باء - جيم » و اگر عاملى داشته باشد آخر آن هم متحرك ميگردد مانند كتب الباء و الجيم ( باء و جيم را نوشتم ) .
كليهء حروف تهجى در آيه 154 سورهء آل عمران :
ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ
. . .
و همچنين آخرين آيهء سورهء فتح :
مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ
. . . ، جمع مىباشد .
فرق ميان همزه و الف
همزه قبول حركت مىكند و در اول و وسط و آخر كلمات واقع و بصور مختلفه نوشته مىشود مانند :
اللَّهِ
-
أَنْبِئْهُمْ
-
يُؤْمِنَّ
-
ساءَ
.
ولى الف ، قبول حركت ننموده هميشه ساكن و ما قبل آن مفتوح است و بسبب ممكن نبودن ابتداى تكلم به حرف ساكن ، هيچگاه در اول كلمه يافت نشده و در وسط يا آخر آن واقع ميگردد و همواره به شكل الف نوشته مىشود مانند :
عَلاماتٍ
-
نارٌ
-
مِمَّا
-
دَعا
.
تبصره - چون الف هميشه ساكن و ما قبلش مفتوح است لذا در رسم الخط قرآنهاى چاپ كشورهاى عربى و پاكستان و بعضى قرآنهاى چاپ ايران ، ما قبل الفها فتحه گذارده شده و نيز ما قبل ياء ساكن ما قبل مكسور ( حرف مد ) كسره نگاشته