3 تفسير در دوران صحابه
اهداف : 1 ) آشنايى با معروفترين مفسران صحابى و شيوههاى تفسيرى آنان ؛ 2 ) شناخت ويژگيهاى تفسير در دوران صحابه .
درآمد
« صحابه » در لغت جمع « صحابى » است كه از واژه « صحب » به معناى « همراه » اشتقاق يافته . صاحب ، به معناى ملازم و همنشين و مجاور است ؛ « 1 » اما از نظر اصطلاحى در تفسير صحابه اختلاف نظر وجود دارد و تعريفهاى گوناگونى از آن شده است .
ابوريه مىنويسد : صحابى كسى است كه يا با پيامبر همنشينى داشته و يا اينكه وى را ديده باشد . « 2 » شهيد ثانى مىنويسد : به كسانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را ملاقات كرده باشند و به آن حضرت ايمان آورده و با اسلام از دنيا رفته باشند ، صحابه گفته مىشود . « 3 »
بدون ترديد تمام صحابه از نظر علمى و نيز فهم تفسير و علوم قرآن يكسان نبودهاند . اين تفاوت از سخنان خود صحابه به طور كامل مشهود است .
روايت شده است كه از ابو بكر دربارهء آيه
. . . كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتاً
« 4 » سؤال شد ، او در پاسخ گفت : كدامين آسمان بر من سايه افكند و كدامين زمين مرا در بر
هامش
( 1 ) . فخر الدين طريحى ، مجمع البحرين ، ج 2 ، ص 584
( 2 ) . شيخ محمود ابوريه ، اضواء على السنة المحمديه ، ص 348 ؛ مجمع البحرين ، ج 2 ، ص 585
( 3 ) . زين الدين شهيد ثانى ، الدراية في علم مصطلح الحديث ، ص 120
( 4 ) . نساء ، 85