درة التاج ( فارسى ) — صفحة 782

شذ از علّت حادثه . و حادث است باعتبارى و به اين « 1 » سبب مستند حادثات شد « 2 » ، - جه : مراد « ( ما ) » از حادثات كى موضوع قول ماست كى : كلّ حادث فله علّة حادثه ماهيّتى است - كى حدوث ، و تجدّد عارض « [ او ] » شده باشذ - از آن روى كى معروض آنست ، و حركت جنين نيست ، بلك او لذاتها حادث است ، بمعنى آنك ماهيّت او آن حدوثى است كى به آن اينجا نفس تغيّر « 3 » - و لا ثبات ميخواهيم « 4 » . و جون آن حدوث يا « 5 » تجدّد يا تغيّر ، بهر كدام عبارت كى خواهى كى تعبير ازو كنى دايم باشذ ، مفتقر نباشد بآنك علّت او حادث باشذ ، الّا آنك عارض شود او را تجدّدى و تغيّر [ ( ى ) ] - كى زايد باشند برو ، جون « 6 » حركت حادثه بعد از آنك نبوده باشد ، بخلاف حركت متّصلهء دايمه - كى شناختى كيفيّت تعلّق او بأراد « ا » ت كلّىّ و جزوىّ . و حدوث علّتى كى معلول حادث « 7 » به آن مفتقر است لازم نيايد كى حدوثى باشذ زايد ، و الّا صحيح نبودى اسناد حوادث به حركت دايمه . و حاصل آنست كى كلّ واحد از متغيّرات منتهى مىشوذ بماهيّتى دايمه - كى نفس تغيّرست ، و آن حركت است كى معرّفست « 8 » بآنك او هيئتى است كى ممتنع است ثبات او لذاتها ، بس به جهت دوام او « 9 » علّت او حادثه نبود ، و به جهت آنك نفس تغيّر است صحيح شد كى او علّت متغيّرات « [ با ] » شذ و اگر نه اين حركت بوذى : لازم آمذى از تأثير واجب لذاته در معلول اوّل او جنانك زوذ باشذ كى بدانى ، دوام معلول معلول او « 10 » ، و همجنين تا منتهى « 11 » شود بحوادث عنصرىّ البتّه .