درة التاج ( فارسى ) — صفحة 781

موصل بحدّ « 1 » اوّل نشود . - بس او حادث باشذ بعد آن الموصليّه ، بعديّتى كى مجامع « 2 » قبليّت « 3 » نشود ، - نه « 4 » جون بعديّت ذاتىّ ، و آن حادث هم آنىّ الوجودست ، بس ميان [ ( آن ) ] موصليّت بحدّ اوّل ، و آن لا موصليّت به آن - و او آن آنيست كى درو سبب حركت از آن حدّ تا به آنجا كى حركت بأو منتهى شد . به جهت مخالف « 5 » يا « [ زمانى ] » باشذ ، يا نباشد . اگر نباشذ تتالى آنات لازم آيد ، و اگر باشد آن زمان سكون است ، بس حركت منقطع شوذ - و حفظ زمان نكند ، بس حركتى كى حافظ زمان است مستدير باشذ . آنگاه حدوث محرّك از آن حدّ مستدعى وجود حركتى متّصله مستمرّ باشد ، بس اگر مستقيمه باشذ كلام عايد گردذ ، بس واجب باشذ كى مستدير باشد : خواه بين الحركتين المستقيمتين زمان « 6 » سكونى باشذ و خواه نباشد . بس هيج حادثى نيست الّا آنك منفعل است از حركات دورىّ سماوىّ . و ازين است كى اگر سماويّات ، يا جيزى از آن حادث بوذى ، مفتقر شدى بسماويّات « [ ى ] » ديگر - كى متحرّك بودند [ ( ى ) ] بر دوام - حركتى دورىّ و اينها آن باشند كى كلام ما در آن است . بس سماويّات ثابت‌اند - و دايم بر حالت واحد « [ ه ] » در ذوات ايشان و اعراض قارّهء « 7 » ايشان ، لكن بسبب حركات مختلف ايشان ، ايشان را اختلاف اضافاتى حاصل مىشوذ جنانك گذشت . و اين حركت « 8 » دورىّ مفتقر نشود بعلّتى حادثه - . به جهت آنك او را ابتداء زمانى نيست ، و او دايم است باعتبارى ، - و بأين سبب مستغنى