تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى ) — صفحة 506

مساهمون:

ص٥٠٦

غرر

؛ ثلاث ليال من اوّل الشهر ، الغرّة : بياض فى جبهة الفرس اا و - من كلّ شىء : اوّله و معظمه و طلعته اا و - من الرجل : وجهه . و كلّ ما بدالك من ضوء أو صبح فقد بدت غرّته

فترت

؛ فاصلهء ظهور دو پيامبر و يا امتداد زمانى ميان فرمانروايى دو پادشاه ، الإنكسار و الضعف

فقر مكب

؛ فقرى كه آدمى آن را به روى آورد و إظهار به ديگران كند و از اين رو در دعا مىخوانيم : أعوذ باللّه من الفقر المكب . . .

قاصمات ظهر

؛ كمر و پشت شكنان و در عبارت عربى آمده است : قصم الفقر ظهري و الفقر من قاصمات الظهر

قاطبة

؛ همه ، عموم ، تمام

لو حَشَ اللّه ؛

در اصل لا اوحشه اللّه بوده و معنى آن وحشت ندهد او را اللّه تعالى ، در وقت تعظيم و استعجاب به معنى خواهش و تحسين به كار مىرود
لو حش اللّه ؛ از قد و بالاىِ آن سروِ سهى * زان‌كه مانندش به زيرِ گنبدِ دوّار نيست

قلّاش

؛ خراباتى ، بىنام و ننگ

متخرّج

؛ فراراه افتاده در علم و ادب ، فارغ التحصيل

مجاعت

؛ گرسنگى ، سال مجاعت : سال قحط و گرانى ارزاق
اين سخن پايان ندارد آن فقير * از مجاعت شد زبون و تن اسير
[ مثنوى 3 / 96 ]

محظور

؛ ممنوع ، حرام ، ناروا

محجر

؛ حرم ، اطراف قريه از باغ‌ها و غيره ، حايلى كه جلو ايوان گذارند

مخضرم

؛ مرد ختنه ناكرده ، آن كه بخشى از عمر خود را در عهد جاهليّت