دو حجت الهى
( حديث 17 )
انّ للَّه على النّاس حجتين : حجّة ظاهرة و حجّة باطنة فاما الظاهرة فالرّسل و الأنبياء و الائمة ( ع ) و اما الباطنة فالعقول .
امام كاظم ( ع ) ترجمه : اى هشام ، خدا بر مردم دو حجت دارد ، حجت آشكار و حجت پنهان ، حجت آشكار رسولان و پيغمبران و امامانند ( ع ) و حجت پنهان عقل مردم است .
كافى ج 1 صفحه 19
خوب گويد حجة الاسلام ما * حجتى باشد در اين ايام ما
شرع را با عقل هرگز جنگ نيست * عقل را راه از شريعت ننگ نيست
شرع باشد حجت از حق برون * عقل باشد حجت اللَّه درون
هر دو باشد حجت حق بر عباد * مىكند حجت بهر دو در معاد
هر دو را با هم توافق در نظر * هيچ نبود بر خلاف يك ديگر
حجت ظاهر به باطن رهنما است * حجت باطن دليل شرع ماست
گر دو حجت ، ضد هم سازد قيام * حجت حق بر بشر نبود تمام
پس خلاف يك ديگر باشد محال * و رنه راه حق شود راه ضلال
اين مسلم هست بىترديد و شك * عقل و شرع از هم در اينجا نيست فك
ليك جمعى رفته زين ره بر خلاف * پس به پيمودند راه اعتساف
چون به ظاهر اختلافى ديدهاند * در بسى مورد خلافى ديدهاند
وجه حلش چون كه مشكل يافتند * لا جرم از خود تعسف يافتند
مثنوى منطقى ( دفتر اول ) صفحه 18 و 19