كرده و از هريك سه فرد شعر آورده ، انتهى « 1 » .
* ( 1118 - تولد خسروى شاعر قاجار ) *
وى مرحوم محمد باقر ميرزا ابن محمد رحيم ميرزا ابن محمد على ميرزا دولتشاه ( ره ) است .
مرحوم محمد علىميرزا در ( 1103 ش 78 ) گذشت . فرزندش محمد رحيم ميرزا در سنه 1266 وفات كرده ، فرزندش محمد باقر ميرزا از شعرا بوده ، و در اين سال - چنان كه در « سخنوران نامى معاصر 1 : 100 » نوشته - در كرمانشاه متولد شده و علوم ادبيه و رياضيات را تحصيل نموده و در شعر سرودن رغبتى داشت و تخلص خسروى مىنمود و بتصوف مايل بود . سفرى بتهران رفته و باز بكرمانشاه برگشت و در نهضت مشروطيت بآزادىخواهان پيوست و چندى در همدان بزندان بود و بعد از آن تبعيد بطهران شد ، و كتب چندى تأليف كرد :
اول كتاب تذكرهء « اقبالنامه » تأليفش سنه 1319 ، دويم « ترجمهء قصه عذراى قريش » جرج زيدان . سيم « ترجمهء كتاب تعجبات » شيخ ابو الفتوح . چهارم كتاب « ديباى خسروى » در ترجمهء چندين نفر از شعراء عرب از جاهلىها و مخضرميين و اسلاميين . پنجم چندين كتاب در افسانه مانند « شمس و طغرا » ، « مارى و نيسى » ، « طغرل و هماى » كه تاريخ دوره اتابكان فارس و مغول در آن ذكر شده . ششم كتاب « تشريح العلل » در عروض . هفتم كتاب « احوال حسينقلى خان جهانسوز » به طرز رمان . هشتم « ترجمهء كتاب الهيئة و الاسلام » سيد هبة الدّين . نهم « ديوان اشعار » .
و او در بيست و چهارم ماه ربيع الآخر سنه 1338 هزار و سيصد و سى و هشت ، چنان
هامش
( 1 ) مأخذ شرح حال صاحب عنوان در « فرهنگ سخنوران » كتاب « حديقة الشعراء » حاج ميرزا احمد كدخداى شيرازى ذكر شده . و تنها هم تخلصش همشهرى او بيگم دختر هاتف اصفهانى زوجه ميرزا على اكبر نطنزى است كه مآخذش در كتاب مذكور آمده است . م .