تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1719

مساهمون:

ص١٧١٩

* ( 1038 - وفات حاج شيخ اسماعيل قمى ، ره ) *

وى از علماء بزرگ قم و متولى شرعى سركار فيض آثار فاطميه ( ع ) بوده ، و دختر ميرزا سيد احمد ( 1241 ج 4 ش 597 ) را بزوجيت داشته ، و در نزد ميرزاى قمى درس خوانده ، و علاوه بر فضل ظاهر از جملهء مقدسين و اهل باطن بوده كه عارفى فدوى نام هندى در موقعى كه پياده بعتبات رهسپار بوده وى را ارشاد فرموده و بتصفيه و تهذيب باطن واداشته و بفكر مدام و ذكر دوام مشغول نموده . و حاج سيد اسماعيل در تدريس « قوانين » تخصصى بسزا داشته چنان‌كه بعد از فوت ميرزا هيچ‌يك از تلامذهء او آن كتاب را به تنقيح و درستى وى درس نگفته . و وى در اين سال وفات كرده و در ايوان طلا در قم دفن شده ، چنان‌كه در « مختار البلاد » نوشته .

* ( 1039 - تولد سامانى شاعر چهار محلى ) *

وى از شعراء اين عصر بوده ، و بطورىكه در « تاريخ چهار محل : 116 » فرموده ؛ نامش ميرزا حسن و تخلص سامانى مىنموده ، و همانا در اين سال در سامان متولد شده و چون داراى طبعى بلند و قريحه‌اى دلسپند بوده اغلب اوقات بنظم منظومه‌هاى شيرين مبادرت مىكرده و بسى خوش‌نفس و باكمال بوده ، و مسمطى در جواب مسمط
( خيزيد و خز آريد كه هنگام خزانست )
استاد منوچهرى دامغانى « 1 » سروده بدين مطلع :
خيزيد و مىآريد كه هنگام بهار است * هنگام مساوى شدن ليل و نهار است
هامش
( 1 ) اين مسمط كه در وصف خزان و مدح مسعود غزنوى است در « ديوان منوچهرى : 147 - 156 ط 2 طهران » مندرج است . م .