* ( 846 - وفات مرحوم شيخ محمد حسين اصفهانى صاحب فصول ، ره ) *
وى فرزند حاجى محمد رحيم بيك استاجلو است كه در سال ( 1248 شمارهء 724 ) گذشت ، و شرح احوالش در چندين كتاب نوشته ، از آن جمله رسالهئى كه مرحوم آقا ميرزا محمد باقر چهارسوئى در أحوال آباء و اجداد خود تأليف كرده ، و از آنهمه چنين برآيد كه مرحوم شيخ محمد حسين ( اعلى اللّه مقامه ) از اجله علماى محققين در اصول فقه بوده ، و تأليف منيف وى در اين فن كتاب « الفصول الغروية » در اصول فقهيه تاكنون مطرح نظر علماء محققين و مورد دقت نظر و تدرس و تدريس اهلفن است ، چنان كه خود وى هم بنام آن مشهور شده ، انجام تأليف آن روز آدينه 19 ذىالحجه سنه 1232 .
و او در اين سال در كربلا وفات كرده ؛ چنان كه در « نجوم السما « 1 » » و « فهرست كتابخانهء
هامش
( 1 ) آنچه در « نجوم السما : 379 » راجع به صاحب ترجمه گفته چنين است : ( الشيخ - محمد حسين بن محمد رحيم الكربلائى القزوينى الاصفهانى . آيتى از آيات ربانى و علامه بىنظير و لا ثانى ، فضلش مستغنى از اظهار وصيت كمالش مشهور در أقطاع و اقطارست . كتاب « الفصول الغروية فى الاصول الفقهية » شاهد عدل بر كمال عديم المثال اوست و اعتراضات و مناقشات در تمام اين كتاب بر « قوانين الاصول » محقق ابو القاسم قمى كه از معاصرين شيخست دارد ، از مجاورين ارض مقدسه خامس آل عبا عليه السلام بود . ملا شفيعا در « روضه بهيه » او را به عالم فاضل و محقق و مدقق ستوده ، و گفته از جمله مصنفاتش كتاب الفصول فى الاصول است . مشهورست كه جناب سيد ابراهيم قزوينى از تلامذه شيخ موصوفست ، وفاتش در سنه 1254 يكهزار و دو صد و پنجاه و چهار در كربلاى معلى اتفاق افتاد ) پايان كلام نجوم السماء .
و اضافه مىكنيم كه صاحب ترجمه را كتابى در فقه بوده بنام « مشارع الاحكام » كه نسخهاى از آن به خط يكى از شاگردانش به نظر راقم اين سطور رسيده ، و اين نسخه داراى هفتاد برگ است به خط نستعليق از آغاز كتاب طهارت تا اواخر مبحث مسح ، و ظاهرا بقيه اوراق آن مفقود شده و كاتب اين نسخه را در عين ابتلاى عراق بطاعون عام سال 1246 استنساخ كرده و يادداشتهاى مهمى نيز در باب واقعه طاعون در گوشه و كنار نسخه نوشته -