* ( 720 - تولد مرحوم آقا سيد محمد كاظم يزدى ، اعلى اللّه مقامه ) *
يزد ، شهرى است معروف در ايران .
و مرحوم آقا سيد محمد كاظم ( عليهالرحمه ) فرزند مرحوم سيد عبد العظيم طباطبائى و خود از اجله و اعاظم علماء بزرگوار و فقهاء جلالت آثار بود ؛ چندانكه در اين مائه چهاردهم بخبرت و اطلاع و وسعت و احاطت او بر فروع و شقوق مسائل و مباحث فقه بعرصه وجود نيامده ، و با اين وصف در علوم ادبيه بلكه حكمت و نظم شعر به فارسى و عربى مهارتى تمام داشت .
شرح احوالش در « احسن الوديعه 1 : 188 » و « فوائد الرضويه : 598 » و « شهداء الفضيله :
251 در پاورقى » و « شمس التواريخ : 96 » هريك بتطويل يا اختصار نوشته ، و از همهء آنها با ملاحظهء بعضى از مواضع ديگر « 1 » چنين برآيد كه :
وى در اين سال - بنص « شهداء الفضيله » - در قريهء كثنيه يزد متولد شده ، و در « فوائد الرضويه » در سنه 1256 نوشته ، و سالها نخست در اصفهان نزد مرحوم حاجى شيخ محمد - باقر نجفى و آقا ميرزا محمد باقر و ميرزا محمد هاشم چهارسوئيان ، و بعدا در عتبات نزد چندين نفر از علما همچون حاجى شيخ مهدى بن شيخ على بن شيخ جعفر و شيخ راضى نجفى و ميرزاى شيرازى درس خواند تا خود فقيهى فاضل و بزرگوار گرديد ، و پس از وفات ميرزا مانند يكى دو نفر ديگر مرجعيت تامه در تقليد مذهب شيعه در عراق عرب و ايران و هند و افغانستان و غيره بهم رسانيد ، و در نجف اشرف سكونت گزيد ، و بالاخره شهرت و رياستى مهم پيدا كرد ، و الحق از جهت جامعيت وى در فقه جاى آن را داشت ، و علماى بزرگ فيض مدرس مقدس او را غنيمت عظيم دانسته و در تدريس فقه حوزهاى مشحون بمحققين برايش بر پا شده . و در أوان طلوع مشروطه در ايران برعكس سمى بزرگوار خراسانى خود ؛ خويشتن را
هامش
( 1 ) بكتابهاى « ريحانة الادب 4 : 334 » و « زندگانى آية اللّه چهارسوقى : 150 » رجوع شود . م .