* « تبصره » * « در شمهاى از شرح حال مرحوم ميرزا محمد باقر نواب » چون تاريخ تولد يا وفات مرحوم ميرزا محمد باقر نواب « پدرزن مرحوم آقا محمد على نجفى صاحب ترجمه » در جايى به نظر جناب معلم مؤلف اين كتاب نرسيده است لذا عنوانى براى آن مرحوم قرار نداده ، و چون شايسته نبود اين كتاب از شرح حال آن مرحوم خالى باشد بنابراين در اينجا شمهاى از احوال آن عالم جليل را ذيلا مىنويسيم . م .
يكى از قديمترين كتبى كه مجملى دربارهء آن مرحوم دارد كتاب « روضات الجنات :
634 ط 2 » است كه در ذيل عنوان مرحوم آقا محمد على صاحب عنوان فرمايد :
آقا محمد على در اصفهان ازدواج كرد با دختر زبده علماء بزرگوار ، و پيشواى حكماء اقطاب ، صاحب عظمت در دل دوست و دشمن ، و داراى حشمت و مهابت در سينه اهل خرد و معرفت ، پناه ما كه در اسم و رسم و اخلاق و آداب هم طراز سيد ما مير محمد باقر داماد بود ، يعنى محمد بن محمد بن محمد لاهيجى اصل و اصفهانى مسكن و رازى مدفن مشهور به ميرزا باقر نواب ، كه به اشاره فتحعلى شاه قاجار شرحى بر « نهج البلاغة » نگاشته و هم تفسير بزرگى براى « قرآن كريم » به اسلوبى كه خود مبتكر آن بوده در چهار مجلد تأليف كرده است : 1 - در قصص 2 - در ذكرى 3 - در أحكام 4 - در وقايع روز قيامت و آيات متعلقه ببهشت و دوزخ ، چنان كه نوادهاش « ميرزا محمد حسين سابق الذكر » در رساله خود آورده .
پايان ترجمه كلام « روضات »
پس از روضات ، صاحب « قصص العلماء : 134 ط حروفى » نيز شرحى درباره آن مرحوم در ذيل احوال دامادش آقا محمد على نگاشته ، گويد :
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1229
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص١٢٢٩