تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 1150

مساهمون:

ص١١٥٠
عصر خويش و مكنى بأبو المهدى بوده ، چنان كه در اشعار ماده تاريخ وفاتش اشاره بدان مىشود ، و شرح احوالش در چند كتاب نوشته ، از آن جمله « نقباء البشر 3 : 961 » و « احسن الوديعه 1 : 174 » و بعضى از مجلدات متفرقه « الذريعة » ( بمناسبت ذكر تأليفاتش ) ، و از آنها همه چنين برآيد كه وى در اين سال در خانواده علم و تقوى و زعامت دينيه از بطن دختر شيخ حسين مذكور متولد شده و در ماده تاريخ او چنين گفته‌اند :
حظىء المهدى فينا بسعود و افتخار * اذ أتى طه فأرخ كوكب الفضل أنار
1241 و همانا حظىء تا افتخار يك مصراع است كه آخرش بايد وقف نمود ، و اذ أتى تا أنار مصراع ديگرى است كه همه يك بيت باشد . و بالاخره او در دامن تربيت پدر خود در كنار علم و فقاهت پرورش يافته و مبادى علوم را از صرف و نحو و معانى و بيان و غيره در نزد شيخ عبد الرضا طفيلى و غيره او خواند ، و در فقه و اصول و رجال بردائى خود شيخ جواد و شيخ انصارى و حاج سيد حسين ترك و شيخ محسن خنفر ( كه همه را در آخر « اتقان المقال » فرموده ) شاگردى نموده و همانا عمده تدرس او در خدمت اين استاد اخير و بعد از آن شيخ انصارى و سپس حاج سيد حسين ترك بوده ، و در « نقباء » ( جلد مذكور ص 962 در پاورقى ) كرامتى از وى دربارهء شيخ محسن نقل كرده . و بالاخره وى چندان در اكتساب فضائل و بزرگوارى كوشش كرد تا در علوم عديده و فنون كثيره از دينى و ادبى و تاريخ و لغت و حكمت و اشعار عرب و غيره توسعى كامل بهم رسانيد ، و بخصوص در فقه و اصول و رجال و حديث بمنتهاى براعت و بزرگوارى رسيد تا علماء فحول و فقهاء بزرگوار در سن كهولت وى شهادت باجتهادش دادند ، و علاوه بر آنها در زهد و عبادت و حسن خلق و سلامت ذات وارث علماء آل نجف كه هر خلفى از سلف به همين طورها بوده‌اند گرديد ، و در سفرى كه براى زيارت حضرت عسكريين بسامره رفت مرحوم آية اللّه ميرزاى شيرازى ( اعلى اللّه مقامه ) باجتهاد وى مطمئن و احتياطات خود را به دو ارجاع فرمود . و چندين