مرحوم حكيم ( قدس اللّه تعالى سره العزيز ) از اجله شعرا و اطبا و اهل علم و ادب بوده ، و از كمالات خانواده جليله وصاليه بهرهاى تمام داشته ، و همانا در اين سال ( چنان كه در « فارسنامه ناصرى ، گفتار 2 : 69 » فرموده ) متولد شده ، و از نخست طوبى تخلص مىنموده ، و سپس بواسطهء دريافت حكمت الهى و طب حكيم تخلص فرموده ، و در خط نستعليق بقلم ريزه مهارتى كامل بهم رسانيده ، و « ديوانى در اشعار » دارد ؛ چنان كه در « الذريعة 9 ش 1582 » نوشته .
و بعد از وفات پدر بزرگوار با برادر بزرگ خود وقار بسياحت هندوستان رفته و سالى در بمباى اقامت فرمود و چنان كه وقار در آنجا كتاب « مثنوى مولوى معنوى » را به خط نسخ بمركب چاپ نوشته و چندصد نسخه از آن در ممالك عديده انتشار يافت ؛ وى نيز همت بچاپ « ديوان حافظ » به خط نستعليق فرموده و نسخ صحيحه نفيسه از آن در معرض انتشار قرار داد .
و چندين نفر ديگر كه در شعر تخلص حكيم مىنمودهاند در « الذريعة » و غيره نوشته .
و بالاخره ، اين حكيم صاحب عنوان در ماه محرم الحرام سنه هزار و دويست و هفتاد و چهار مطابق - ( اسد - سنبله ) ماه برجى - در شيراز به مرض و با وفات كرده و در پهلوى پدر بزرگوار دفن شد ، و برادر بزرگوارش مرحوم وقار در تاريخ وفات وى فرموده :
عاقبت محمود شد كار حكيم - 1274
مرحوم حكيم دختر مرحوم رحمتعلى شاه را بزوجيت داشته ، و فرزند وى از آن مخدره دخترى بنام كوكب و مرحوم ميرزا عبد اللّه رحمت است كه در ( 1272 ) بيايد ، و تاريخ وفاتش در اين سال و ماه نص « فارسنامه » و « طرائق الحقائق 3 : 170 » و « گلشن وصال : 278 » است و شبههاى در آن راه نيابد ، ليكن در « مجمع الفصحا 2 : 102 » و « المآثر : 205 » ( ظاهرا بتبعيت از آن ) در سنه 1268 بدون تعيين ماه نوشتهاند كه به نظر اشتباه مىنمايد . چنان كه هم در « مجمع » مدت عمر او را سى و نه سال نوشته و آن مبنى بر تقريب و تخمين است . و پس از وى زوجه مذكورهاش بحباله نكاح برادرش ميرزا ابو القاسم فرهنگ درآمد .
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 985
مساهمون: ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
ص٩٨٥