تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 499

مساهمون:

ص٤٩٩
استصحاب را با تعادل و تراجيح همه را در مجلدى مخصوصا باهم چاپ كرده و بنام « فرائد » شهرت گرفته و مورد تدريس و تدرس علماء بزرگوار گرديده ، و تقريبا بايد كتاب فرائد را يك كتاب بشمار آورد ، ليكن نظر به اهميت هريك از رسائل آن ما هريك را جدا تأليفى بشمار آورديم ، چنان‌كه در احوال حاجى سبزوارى نيز نظير آن را معمول داشتيم . بيست و نهم كتاب « متاجر » كه آن را « مكاسب » نيز مىگويند ، و آن هم مانند فرائد مورد تدريس و تدرس علما قرار گرفته ، و بر اين دو كتاب مبارك حواشى بسيارى نوشته شده كه زحمات و تتبع و استقصاء بلا نظير حضرت شيخنا الاجل آقاى شيخ آقا بزرگ طهرانى ( متعنا اللّه به طول بقائه الشريف ) در جمع و ترتيب و تنظيم أسماء آنها در جلد ششم كتاب عزيز « الذريعة الى تصانيف الشيعة » از ( ص 152 تا ص 162 ) نسبت بفرائد ، و از ( ص 216 تا ص 221 ) نسبت بمتاجر ما را از ذكر آنها مستغنى فرموده ، همين اندازه اينجا گوئيم كه در « المآثر : 185 » فرمايد كه آقا سيد صالح خلخالى فرائد را از عربى به فارسى نقل كرده .

اساتيد شيخ :

از كلمات گذشته معلوم شد كه اساتيد وى چندين نفر از علماء اعلام‌اند ، يعنى اول حاج ملا احمد نراقى كه در ( 1245 ) بيايد . دويم حاج ملا اسد اللّه بروجردى كه در ( 1270 ) بيايد . سيم عمش شيخ حسين كه در صدر عنوان گذشت . چهارم شيخ على بن شيخ جعفر نجفى كه در ( 1254 ) بيايد . پنجم سيد محمد مجاهد كه در ( 1242 ) بيايد . ششم شريف العلماء ملا محمد شريف مازندرانى كه در ( 1245 ) بيايد . هفتم شيخ موسى بن شيخ جعفر كه در ( 1241 ) بيايد . هشتم حاج شيخ محمد حسن نجفى كه در « المآثر : 136 ، عمود 1 » تصريح كرده كه شيخ شاگرد او بوده . ليكن در زندگانى و شخصيت ( ص 147 ) حاج ملا اسد اللّه را نياورده و فقط شش نفر اولى را ذكر كرده ، و گويد غير از اين نامبردگان شيخ در نزد هيچ‌كس تلمذ نكرده ، انتهى . و در « طرائق ، ج 3 » فرمايد وى ارادت بحاج سيد على شوشترى داشته انتهى . و در « مستدرك ، ج 3 » روايت او را از آقا سيد صدر الدّين عاملى كه در ( ج 1 ، سال 1193 ، عنوان 5 ص 7 ) گذشت آورده ، و در زندگانى و شخصيت ( ص 115 ) مرحوم شيخ محمد سعيد بن محمد يوسف دينورى قراچه‌داغى معروف به صد تومانى را نيز از مشايخ اجازه روايت او ذكر كرده ، كه كلا از استاد درس و شيخ روايت با حاجى سيد على كه