* ( 197 - تولد محمود ميرزاى شاعر قاجار ) *
وى فرزند فتحعلى شاه است كه در ( 1250 ) بيايد ، و خود از شاهزادگان و شعراء عصر خويش بوده كه در دوشنبه دوازدهم ماه صفر الخير اين سال - چنانكه در « تاريخ قاجاريه 1 : 319 » تأليف صاحب « ناسخ التواريخ » فرموده - مطابق ( . . . ) سرطان ماه برجى متولد شده و مادرش چنان كه در ( ص 332 ) گفته مريم خانم از جماعت بنى اسرائيل است ، و چنانكه در مقدمه اين جلد در ( ص 5 در پاورقى ) نوشته وى از شاهزادگان فاضل و اديب قاجاريه است و تأليفاتى دارد كه كليه را در يك مجلد بنام « مجمع محمودى » جمع كرده و شامل سيزده كتاب است ، و در ( ص 319 ) نوشته كه : در اشعار تخلص به اسم فرمايد ، انتهى .
و در « الذريعة 7 : 150 شماره 814 » كتب مجمع محمودى را بدين تفصيل آورده :
1 - خرقه محمودى 2 - سفينه محمود 3 - منتخب محمود 4 - گلشن محمود 5 - مخزن محمود . آنگاه وفاتش را بعد از 1271 نوشته .
و در « تاريخ اجتماعى و سياسى ايران 1 : 5 » فرموده كه محمود ميرزا كتابى تأليف كرده بنام « تذكرة السلاطين » در احوال قاجاريه ، انتهى . و آنجا تخلص او را ثنا نوشته ، و « سفينهء محمود » در احوال شعراء معاصرين او است ، و هم او را تذكره كوچكى است بنام « نقل مجلس » در احوال زنان شاعره در عصر فتحعلى شاه كه آن را در نهاوند بانجام رسانيده ، و در « مجمع الفصحاء 1 : 56 » فرمايد : وى در دولت پدرش بحكومت نهاوند اختصاص داشته و بكمال و ارباب كمال رغبتى كامل حاصل و در نظم پايهء عالى داشته ، آنگاه اشعارى از او آورده كه اين چند بيت از آن است :
مبند اى ساربان از كوى جانان محمل ما را * مگر روزى كه با ما هم سفر بينى دل ما را
بمحشر خون ناحق كشتگان پامال خواهد شد * اگر ايزد به چشم ما ببيند قاتل ما را
قاصد مبر نخست به پيشش تو نام ما * خواهى اگر كه گوش دهد بر پيام ما
يكعمر ما بكام فلك گشتهايم و او * يكلحظهيى نشد كه بگردد بكام ما
گذشت از كشتن ما قاتل ما * خدا گيرد از او داد دل ما
و در « تاريخ قاجاريه : 319 » نوشته كه وى سى و چهار فرزند داشته ، نيمى پسر