تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 156

مساهمون:

ص١٥٦
سنهء 1204 قمرى مطابق سنهء 1168 شمسى غرهء محرم الحرام . . . سنبله ماه برجى سنهء 1169 شمسى دويم رجب المرجب أول حمل ماه برجى

* ( 90 - تولد شاهزاده حسنعلى ميرزاى شجاع السلطنه قاجار ) *

وى فرزند فتحعلى شاه است كه در 1250 بيايد ، و خود شاهزاده‌اى شجاع و دلاور و رشيد و شاعرى سخنور بوده ، و در أشعار شكسته تخلص مىنموده ، و همانا او در جمعه غرهء ماه ذى الحجة الحرام اين سال ، چنان‌كه در « منتظم ناصرى 3 : 159 » نوشته ، از بطن مادر حسينعلى ميرزاى فرمانفرما كه در ( ص 249 ) گذشت متولد شده ، و در آن كتاب و همچنين « مجمع الفصحاء 1 : 35 » و « مرآة البلدان » و جلد قاجاريه « ناسخ » و غير آنها شرح ؛ احوالش بتفاريق نوشته شده ، و خلاصه آن اينكه : او در سنه 1229 ايالت يزد و بسطام و نيابت طهران را يافت ، و در سنه 1231 چون خوانين خراسان اختلالى در آن ولايت انداخته بودند ، وى ملقب به شجاع السلطنه و بايالت خراسان منصوب شد كه در 17 محرم سنه 1232 وارد مشهد گرديد ، و خوانين بجاى خود آرام گرفتند ، و در همان سال بعزم تدمير حاجى فيروز الدّين ميرزا فرزند تيمور شاه افغان كه در 1209 بيايد ، آهنگ هرات نمود كه در اوائل ج 1 بخبوشان رسيد ، و در هر منزلى هركه سر بطغيان برآورده بود وى را سركوبى مىنمود تا بهرات وارد شد ، و حاجى فيروز الدّين ميرزا را نيز باطاعت درآورد و برگشت . و در سنه 1233 ميان رباط كافر و كوسويه با فتيح خان افغان جنگ كرد و فاتح شد ، و در سنه 1235 تربت حيدريه را فتح كرد ، و خواهر محمد خان قرائى را بنكاح خود درآورد ، و در سنه 1236 در قلعهء كأريز باخرز ، با بنياد خان هزاره‌ئى جنگ كرده و غالب شد و تا حوالى هرات راند ، و در سنه 1238 به جهت بعضى از تهمت‌ها در 5 رجب بطهران آمد و به خواهش خود از حكومت خراسان درگذشت ، و براى معالجهء كسالتى كه داشت با برادر خود فرمانفرما باصفهان رفت ، و در سنه 1239 باز بايالت خراسان منصوب