تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى ) — صفحة 131

مساهمون:

ص١٣١
معقول و منقول ، و فاضلى مقدم بر همهء فحول بوده و اول كسى است كه در مدرسه چهارباغ اصفهان پس از اتمام ساختمان آن به سمت مدرسى آن مدرسه برقرار ، و چندين كتاب تأليف نموده ، از آن جمله « شرح كتاب عيون الحساب » ملا محمد باقر يزدى ( ره ) . وفاتش ع 1 سنه 1127 ، قبرش در اطاق دويم شرقى تكيه مذكوره . فرزندش مير محمد اسماعيل مدرس 28 در فقه و حديث و تفسير بىنظير بوده ، و در مسجد شاه امامت و در مدرسه چهارباغ تدريس مىنموده ، و در عشر 1160 وفات كرده ، و در نزد پدرش دفن شده ؛ و ما دو فرزند از او در اين كتاب مىآوريم ، يكى : ميرزا أبو المحسن 29 در 1294 ، و ديگر مرحوم ميرزا ابو القاسم 29 صاحب اين عنوان ، أعلى اللّه مقامه . مرحوم ميرزا أبو القاسم ( قدس سره ) ، حكيمى بزرگوار و مدرسى شهرهء روزگار بوده ، و در حكمت الهى و علوم شرعيه از فقه و حديث و تفسير اهميتى بسزا داشته ، و قريب بسى سال در مسجد شاه امامت ، و در مدرسه چهارباغ تدريس مىنموده ، و از علو مقام و مرتبهء تدريسى ، به كلمه مدرس مشهور شده ، و ساليانى دراز خود وى ، و در اثر آن أعقاب و احفادش بدين كلمه مشهور بوده‌اند ، تا اينكه مرحوم آقا مير سيد حسن مدرس ( رحمه اللّه ) كه در 1210 بيايد ، طلوع و ظهور نمود ، و هم در تدريس مقامى مهم بهم رسانيد ، و او و خانواده‌اش نيز بدين كلمه ( مدرس ) شهرت قهرى و طبيعى گرفتند ، و در چند سال قبل از اينكه اتخاذ نام خانوادگى در ايران معمول گرديد ، بسيارى از افراد اين هر دو خانواده در اصفهان اين كلمه را نام خانوادگى خود قرار داده‌اند ، و بعضى از آنها براى تمييز آن را به كلمه ديگرى اضافه مىكنند . به‌هرحال ، مرحوم آقا ميرزا ابو القاسم صاحب اين عنوان كتب چندى تاليف كرده ، أول : « شرح نهج البلاغة » . دويم : « تعاليقى بر كتب اربعه » در حديث . سيم : « تعليقه بر تفسير كاشى » . چهارم : « تفسيرى به فارسى » . و همانا وى در نزد مرحوم آخوند ملا - اسماعيل خاجوئى كه در 1282 بيايد و آقا محمد بيدآبادى كه در ( ص 66 ) گذشت در علوم عقليه از حكمت و كلام و غيره ، و در نزد سيد بحر العلوم كه در 1212 بيايد در فقه و اصول و حديث و ساير علوم شرعيه درس خوانده ، و سيد نيز در نزد او حكمت و كلام را خوانده ،