بكنم ، و آن را كه كردم ، باز توفيق بالاتر را مىدهد تا مرا به « توبهء كامل » مىرساند ؛ چنانكه عادة اللّه به همين جارى شده است و اگر قول تو را قبول بكنم كه هلاك قطعى است و ابدا نجات نيست و همين مأيوسى ، خودش از گناهان كبيرهء موبقه است كه لعلّ سبب بشود به تعجيل عذاب و سبب زيادتى عذاب و خسران دنيا و آخرت بشود .
[ توبهء قاتل هفتاد پيامبر ! ]
بارى ؛ العياذ باللّه اگر هفتاد پيغمبر را هم كشته باشد « 1 » نبايد مأيوس بشود و ترك توبه نمايد كه يأس و ترك توبه هلاك قطعى و سبب زيادتى عقوبت است ؛ و ليكن در توبه ، احتمال نجات كلّى و در همين عقاب يأس و ترك توبه « 2 » ، خلاص قطعى موجود است .
وانگهى ، جواب ديگر محكم شافى براى اين وسوسهء خبيث اين است كه تو ، به من مىگويى كه تو ، توبهء صحيح نمىتوانى بهجا بياورى !
بلى ، مرا اگر عنايت اللّه دستگيرى ننمايد ، توبه صحيح كه سهل است توبهء ناقص هم نمىتوانم ؛ و ليكن عنايت او - جلّ جلاله - اگر برسد به هر درجه و مقام عالى كه به خيال نگنجد ممكن است كه برسم ، اگر بگويد از كجا كه عنايت او به تو خواهد رسيد ؟ بگو : از كجا [ معلوم ] كه نخواهد
هامش
( 1 ) - عن جابر انّه قال : جائت امرأة النبىّ صلّى اللّه عليه و إله يا نبىّ اللّه ، إنّ امرأة قتلت ولدها بيدها ، هل لها من توبة ؟ فقال لها : « و الّذي نفس محمّد بيده لو انّها قتلت سبعين نبيّا ثمّ تابت و ندمت و يعرف اللّه من قبلها انّها لا ترجع الى المعصية ابدا لقبل اللّه توبتها و عفى عنها فإنّ باب التّوبة مفتوح ما بين المشرق و المغرب و انّ التائب من الذّنب كمن لا ذنب له [ مستدرك الوسائل 12 / 131 ]
( 2 ) - « و نسبت به همين عقاب يأس و ترك توبه » ( نسخه بدل ) .