يظهر لكم ! « 1 »
[ « نيست علم در آسمان تا به سوى شما فرود آيد و نيست در زمين تا براى شما بالا آيد ؛ بلكه علم در دلهاى خودتان سرشته و خمير شده است .
به اخلاق صاحبان روح و معنى متخلّق گرديد تا براى شما آشكار شود ! » ]
و تفصيل اين اجمال آنكه : اين انسان كذائى طرفه معجونى است كه در او از همهء عوامل امكان نمونهاى هست ؛ بلكه از تمام صفات و اسماء الهى جلّ جلاله تأثيرى در او موجود است . كتابى است كه احسن الخالقين او را با دست خود نوشته است . و اوست مختصر از لوح محفوظ و اوست اكبر حجّة اللّه . و اوست حامل امانت كه سماوات و ارضين نتوانستند آن را حمل نمايند و به عبارت ديگر از عالم محسوسات و عالم مثال و عالم معقول هر سه عالم در انسان حظّ وافرى گذاشتهاند .
و اگر انسان ، عالمين حسّ و مثال خود را تابع عقلش نمايد يعنى توجّهش و همّتش را به آن عالمش كند و قوّهء آن را به فعليّت بياورد ، سلطنت عالمى الشّهادة و المثال بر او موهبت مىشود . خلاصه به مقامى رسد كه بر قلب احدى خطور نكرده از شرافت و لذّت و بهجت و بهاء و معرفت حضرت حقّ تعالى . بلى آنچه اندر وهم نايد آن شود .
و اگر عقلش را تابع عالم حسّ و شهادهاش كه عالم طبيعت و عالم
هامش
( 1 ) - « كلمات مكنونه » از طبع سنگى ( سنهء 1316 هجريّهء قمريّه ) ص 219 ؛ و از طبع حروفى فراهانى ، ص 248 : و قال عليه السّلام ( يعنى أمير المؤمنين عليه السّلام ) : « ليس العلم فى السّماء فينزل إليكم و لا فى تخوم الأرض فيخرج لكم ؛ و لكنّ العلم مجبول فى قلوبكم .
تأدّبوا ب بآداب الرّوحانيّين يظهر لكم ! » و فى كلام عيسى على نبيّنا و آله و عليه السّلام ما يقرب منه .