وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ
« 1 » . و اهمّ عقبات ، مرصاد است ؛
إِنَّ رَبَّكَ لَبِالْمِرْصادِ
« 2 » و حقتعالى مىفرمايد : « به عزت و جلال خود سوگند ياد مىكنم كه از من نمىگذرد ظلم ظالمى » و اسم يك عقبه رحم است ، و اسم ديگرى امانت است و اسم ديگرى نماز ، و به اسم هرفرض يا امر يا نهى عقبهاى هست كه بنده را نزد آن عقبه باز مىدارند و از آن فرض سؤال مىكنند . ( انتهى ) « 3 »
[ معنى آيه وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ
]
از حضرت امام محمّد باقر عليه السّلام روايت كرده است كه چون اين آيه نازل شد :
« وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ
« 4 » ؛ و بياورند در آن روز جهنّم را » از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پرسيدند معنى اين آيه را ، فرمود كه : « روح الامين » مرا خبر داده كه چون حقتعالى اوّلين و آخرين را در قيامت جمع كند ، بياورند جهنّم را با هزار مهار كه كشند او را صد هزار ملك در نهايت شدّت و غلظت ، و جهنّم را صداى درهم شكستن و خروش و غضب عظيم بوده باشد ، پس نفسى بكشد و صدايى در آن ظاهر شود كه اگرنه آن باشد كه حق تعالى امر مردم را تأخير كرده است از براى حساب هرآينه همه را هلاك كند ، پس نماند هيچ بندهاى از بندگان خدا نه ملكى و نه پيغمبرى مگر آنكه فرياد كند : ربّ نفسى نفسى ، پروردگارا جان مرا جان مرا نجات ده . و تو اى پيغمبر خدا ندا كنى كه :
امّتى امّتى و از براى امّت خود دعا كنى .
پس صراط را بر روى آن بگذارند ، از مو باريكتر و از شمشير برندهتر ، و آن سه قنطره « 5 » داشته باشد ، بر يك قنطره امانت باشد و صلهء رحم ، و بر دوم نماز ، و بر سوم عدالت پروردگار عالميان ، يعنى : حكم در مظلمههاى بندگان ، پس مردم را تكليف مىكنند كه بر صراط بگذرند ، پس در عقبهء اوّل صلهء رحم و امانت ايشان را نگاه مىدارد ، اگر قطع رحم و خيانت در اموال مردم كرده باشند از اين عقبه نمىگذرند تا از
هامش
( 1 ) - سورهء 37 آيهء 24 « نگاهداريد آنها را ، از آنها سؤال مىشود . »
( 2 ) - سورهء 89 آيهء 13 « همانا پروردگارت در كمين است . »
( 3 ) - بحار ج 7 ص 129 - 128 و حقّ اليقين ص 537 - 536 .
( 4 ) - سورهء 89 آيهء 23 .
( 5 ) - پل .