تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ اسلام ( از جاهليت تا رحلت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله وسلم ) — صفحة 204

مساهمون:

ص٢٠٤

حضرت از خانهء ابوايّوب به آنجا منتقل شد « 1 » و تا آخر عمر همچنان در آن حجره سكونت داشت .

اصحاب صفّه

پس از هجرت مسلمانان مكّه به يثرب ، انصار ، مسلمانان مهاجر را در منازل خود جاى داده و تا آنجا كه امكان داشت ، براى آنها امكانات زندگى فراهم كردند . « 2 » اما اصحاب صفّه گروهى تهيدست و غريبه و از هر جهت محروم بودند . سايبانى در انتهاى مسجد ، براى اسكان موقت اين‌گونه مسلمانان مستمند و فاقد مسكن ، ساخته شد . پيامبر به وضع آنان رسيدگى مىكرد و در حد توان به آنان آذوقه مىرساند و ثروتمندان انصار را به اين كار تشويق مىكرد . اين گروه كه مسلمانان پرشور و با ايمان و با فضيلت بودند ، به « اصحاب‌الصفّة » معروف شده‌اند . « 3 » هر غريبه‌اى كه وارد مدينه مىشد ، اگر آشنايى داشت ، نزد او مىرفت و گرنه به اصحاب صفّه مىپيوست . تعداد اين گروه متغير بود ، برخى از آنها كه جا و مكانى پيدا مىكردند ، مىرفتند . و گاهى افراد تازه‌اى به آنها اضافه مىشدند . « 4 »

هامش
( 1 ) . ابن‌هشام ، السيرة النبوية ( قاهره : مطبعة المصطفى البابى الحلبى ، 1355 ه . ق ) ، ج 2 ، ص 143 ؛ ابن شهرآشوب ، پيشين ، ص 186 .
( 2 ) . ابن‌واضح ، تاريخ يعقوبى ( نجف : المكتبة الحيدرية ، 1384 ه . ق ) ، ج 2 ، ص 34 .
( 3 ) . ابن‌سعد ، پيشين ، ص 255 ؛ نورالدين السمهودى ، وفاء الوفاء باخبار دارالمصطفى ( بيروت : داراحياء التراث‌العربى ، ط 3 ، 1401 ه . ق ) ، ج 2 ، ص 453 - 458 ؛ مجلسى ، بحارالانوار ، ج 17 ، ص 81 ، ج 22 ، ص 66 ، 118 ، 310 ، ج 70 ، ص 128 - 129 ، ج 72 ، ص 38 ؛ ر . ك : مجمع‌البيان ، ج 2 ، ص 386 ، تفسير آيهء : « لِلْفُقَراءِ الَّذِينَ احْصِرُوا فِى سَبِيلِ الّلهِ لا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْباً فِى الأرْضِ . . . » ( بقره ( 2 ) : 273 ) و عبد الحى الكتانى ، التراتيب الادارية ، ج 1 ، ص 473 - 480 .
( 4 ) . ابونعيم اصفهانى ، حلية الأولياء ( بيروت : دارالكتاب العربى ، ط 2 ، 1387 ه . ق ) ، ج 1 ، ص 339 - 340 . ابونعيم گزارش مبسوطى دربارهء اصحاب صفه آورده است . ( حليةالأولياء ، ج 1 ، ص 347 - 385 . ) او مجموع اين گروه را كه 51 نفر ياد شده ، يكايك معرفى مىكند ( كه در ميان آنها نام زن به چشم نمىخورد ) اما تعدادى از آنها را جزء اصحاب صفه نمىداند . از جمله كسانى كه ابونعيم جزء اين گروه شمرده ، افراد زير هستند : بلال ، براء بن‌مالك ، جندبن‌جناده ، حذيفةبن‌يمان ، خبّاب بن‌الأرت ، ذوالبحادين ( عبدالله ) ، سلمان ، سعيدبن‌ابى وقّاص ، سعد بن‌مالك ( ابوسعيد خدرى ) ، سالم ( مولاى ابى حذيفه ) و عبدالله بن‌مسعود .