ابى طالب نهاد و فرمود : اين ، برادر و وصىّ و جانشين من در ميان شماست . او را مطيع و فرمانبردار باشيد . « 1 »
2 - سلمان فارسى و ابو سعيد خدرى دو صحابى پيامبر روايت كردهاند كه رسول خدا ( ص ) فرموده است :
وصىّ من ، و راز نگهدار من ، و بهترين كسى كه بعد از خود به جاى مىگذارم ، و آن كس كه كارهاى مرا به سامان مىرساند و دينم را ادا مىكند على بن ابى طالب است . « 2 »
از انس بن مالك - با تلخيص - روايت شده است كه پيامبر خدا ( ص ) به او فرمود :
نخستين كسى كه از اين در وارد مىشود ، امام المتقين ، و سيد المسلمين ، و يعسوب الدين و خاتم الوصيين است . . . و على ( ع ) از آن در وارد شد . . . « 3 »
4 - بريدهء صحابى گفته است كه رسول خدا ( ص ) فرمود : هر پيامبرى را وصىّ و وارثى بوده است . على وصىّ و وارث من است . « 4 »
5 - در صحيح بخارى و مسلم و ديگر مصادر « 5 » آمده است ( و ما سخن بخارى را نقل
هامش
( 1 ) - تاريخ طبرى ، چاپ اروپا ( 3 / 1171 ) ؛ و تاريخ ابن اثير ( 2 / 222 ) ؛ و شرح حال امير المؤمنين ( ع ) در تاريخ ابن عساكر ؛ و شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ( 3 / 263 ) كه به طور اختصار نقل شده است .
( 2 ) - روايت سلمان فارسى در معجم الكبير ( 6 / 221 ) و مجمع الزوائد ( 9 / 113 ) . روايت ابو سعيد در فضايل على بن ابى طالب از كتاب فضائل كنز العمال ( 2 / 119 ) و طبرانى ( 6 / 271 ) آمده است . ابو سعيد بن مالك خزرجى در گذشته به سال 54 هجرى است . شرح حال او در استيعاب و اسد الغابه و اصابه آمده است . در صفحات بعدى ، از اين سه كتاب تحت عنوان « كتابهاى سهگانه » نام خواهيم برد .
( 3 ) - شرح حال حضرت امير ( ع ) در تاريخ ابن عساكر و حلية الاولياء ( 1 / 63 ) و موسوعهء اطرف الحديث عن أمجاد السادة المتقين نوشتهء زبيدى آمده است . در سال وفات انس بن مالك ، ابو ثمامهء خزرجى اختلاف است از سال 90 الى 93 هجرى .
( 4 ) - شرح حال امام در رياض النضره ( 2 / 234 ) و تاريخ ابن عساكر . بريده ، ابو عبد اللّه بن حديد بن عبد اللّه الأسلمى بعد از جنگ احد به مدينه آمد و در ديگر جنگها در كنار پيامبر شركت جست . براى مطالعهء شرح حالش به كتابهاى سهگانه مراجعه كنيد .
( 5 ) - صحيح بخارى ( 2 / 200 ) باب مناقب على بن ابى طالب ؛ صحيح مسلم ( 7 / 120 ) باب