و مىفرمايد :
إِنْ حِسابُهُمْ إِلَّا عَلى رَبِّي لَوْ تَشْعُرُونَ
.
[ نوح گفت : ] حساب آنان تنها با " پروردگار " من است اگر درك كنيد ! « 1 »
مردم پس از حسابرسى يا مؤمنند كه به هر حال مشمول " رحمت " خدا قرار مىگيرند و يا غير مؤمن كه از رحمت خدائى بدورند . خداوند درباره مؤمنان فرموده :
يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِينَ إِلَى الرَّحْمنِ وَفْداً
.
روزى كه پرهيزكاران را دستهجمعى به سوى خداى " رحمان " برمىانگيزيم . « 2 »
آرى ، رحمت " ربّ العالمين " در آن روز ويژه مؤمنان است ، بدين خاطر نيز خداوند ، " رحيم " آخرت ناميده مىشود و واژه " رحيم " پس از " رحمان " مىآيد ، چنان كه فرموده :
" الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ( ) الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ "
.
ستايش ويژه " اللّه " پروردگار جهانيان است ( ) آن خداى " رحمان " و " رحيم " .
زيرا رحمت « رحمان » در اين دنيا همه عالميان را در بر مىگيرد ، ولى رحمت « رحيم » ويژه مؤمنان است .
و درباره غير مؤمنان و كافران فرموده :
إِنَّ جَهَنَّمَ كانَتْ مِرْصاداً ( ) لِلطَّاغِينَ مَآباً . . .
جَزاءً وِفاقاً
.
راستى را كه جهنم كمينگاهى است سخت ( ) و بازگشتگاهى براى نافرمانان . . .
كيفرى برابر [ با آنچه مىكردند ] « 3 »
به همين سبب نيز ، " ربّ العالمين " مالك روز جزا ناميده شده ، چنان كه فرموده :
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ ( ) الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ( ) " مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ "
.
بنا بر آنچه آورديم ، " ربّ " هم " رحمان " است و هم " رازق " ، هم " رحيم " است و هم " تواب " و هم " غفور " و هم واجد ديگر اسماى حسناست .
هامش
( 1 ) - شعراء / 113 .
( 2 ) - مريم / 85 .
( 3 ) - نبأ / 21 و 22 و 26 .