و در سورهء نحل خطاب به خاتم انبياء صلّى اللّه عليه و آله و سلم فرموده :
قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ هُدىً وَ بُشْرى لِلْمُسْلِمِينَ
بگو : اين قرآن را " روح القدس " از جانب پروردگارت به حق نازل كرده ، تا افراد با ايمان را ثابت قدم بدارد ؛ و هدايت و بشارتى براى مسلمان است . « 1 »
18 - تعرج : اوج مىگيرد و بالا مىرود ، از مادهء عروج به معناى بالا رفتن تدريجى است .
پندارهاى خيالى از جهان غيب
در بحثهائى همانند اين مباحث كه از عالم غيب و نهان صحبت مىشود ، معمولا از جانب مردمانى كه در سطوح مختلف درك و فهم و بينش هستند ، كوششهاى گوناگونى براى شناخت اين مسائل انجام مىگيرد . آنان مىخواهند آنچه در قرآن كريم و احاديث شريف درباره عوالم غير محسوس آمده ، همانگونه كه در عالم حسّ و ماده مىيابند ، آن را شناخته و درك كنند ، بدين خاطر در عالم خيال فرو مىروند و تخيلات و گمان خود را علم و معرفت مىنامند . بيان و شرح آن ، به اذن خداى متعال ، چنين است :
ابزارهاى شناخت و معرفت
ابزار ما براى شناخت اشيا و معرفت آنها - سواى آنچه درباره استنتاج عقلى در بحث ميثاق آورديم - دو گونه است : 1 - حسّى 2 - نقلى .
اول - حسّى ، از آنجا كه حواس ما براى اين آفريده شدهاند تا موجودات عالم ماده را تشخيص دهيم ، بديهى است كه قدرت عمل در عوالم غير محسوس را ندارند .
دوم - نقلى ، يعنى آنچه را كه از راه نقل و حكايت مىشناسيم ؛ مانند آنچه از اوضاع شهرها و كشورهاى ناديده از راه نقل و خبر مىدانيم ، دانستنيهاى ما از اين نوع در محدوده
هامش
( 1 ) - نحل / 102 .