درباره مريم فرموده :
فَأَرْسَلْنا إِلَيْها رُوحَنا فَتَمَثَّلَ لَها بَشَراً سَوِيًّا .
ما روح خود را به سوى او فرستاديم ، و او به مانند انسانى تمام عيار بر مريم نمايان شد . « 1 » و به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم فرموده :
نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلى قَلْبِكَ *
روح الأمين آن را نازل كرده است . بر قلب تو .
سپس فرموده :
لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ * بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ *
تا از بيمدهندگان باشى ! به زبان عربى آشكار ! « 2 »
پس روح حقيقتى است واحد با صورتهاى گوناگون « 3 » . پايان كلام امام عليه السّلام -
بنا بر اين ، روح - و خدا بهتر مىداند - آن چيزى است كه در آدم عليه السّلام دميده شد ، و آن چيزى است كه فرشته مرسل به سوى مريم ، آن را با خود داشت ، و آن چيزى است كه فرشته حامل وحى بر پيامبر ، با خود مىآورد ، گاهى نيز به فرشتهاى كه حامل وحى براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم بوده روح الامين گفته شده است . همچنين روح همان روح القدسى است كه خداوند عيسى عليه السّلام را به او تأييد فرموده است ، و روز قيامت خود روح شخصا با فرشتگان در يك صف قرار مىگيرد ، و اين همان روح است كه خدا دربارهاش فرموده :
وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي .
از تو درباره روح سؤال مىكنند ، « بگو : روح از فرمان پروردگار من است « 4 » » .
پروردگارا ! ما را از خطاى در فهم و لغزش در گفتار مصون دار .
و - معناى سجده فرشتگان براى آدم عليه السّلام :
امام على عليه السّلام در اين باره سخنى دارد كه فشرده آن چنين است :
سجده فرشتگان براى آدم عليه السّلام سجده طاعت نبود ، و فرشتگان با اين سجده ، غير خدا ، يعنى آدم را عبادت و بندگى نكردند ، بلكه به برترى آدم و فضل و رحمتى كه خدا به او داده بود اعتراف كردند . « 5 »
هامش
( 1 ) - مريم / 17 .
( 2 ) - شعراء / 195 - 194 .
( 3 ) - الغارات ثقفى ، تحقيق استاد مير جلال الدين حسينى ارموى " محدث " جلد اول ص 184 و 185 .
( 4 ) - اسراء / 85 .
( 5 ) - بحار ج 11 ص 139 .