دينيه و دنيويه و اخرويه از ملائكه و انبياء و رحمت و مغفرت و نعمت مرسلات الهيه است ، و المرسلات جمع محلى بلام افادهء عموم دارد و مكرر گفتهايم كه تفسيرات بيان مصاديق است و منافى با عموم نيست . اين اول قسم است پس از آن :
فَالْعاصِفاتِ عَصْفاً
لذا تعبير بفا كرده قسم بعد از قسم ، و عصف را گفتند : باد شديد كه وزيدن مىكند و هوا را تلطيف مىكند و ميكروبات را بر طرف مىكند و اشجار و نباتات و رياحين را خرم مىكند .
اقول : عصف در قرآن مجيد اطلاقاتى دارد مثل :
وَ الْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَ الرَّيْحانُ
الرحمن آيهء 12 بمعنى برگهاى حبوبات و رياحين ، و مثل :
فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ
فيل آيهء 5 بمعنى گوشت جويده يا برگ ريخته شده مأكول حيوانات ، و مثل :
جاءَتْها رِيحٌ عاصِفٌ
يونس آيهء 12 باد تند ، و مثل :
فِي يَوْمٍ عاصِفٍ
ابراهيم آيهء 18 خاكسترى كه بتوسط باد پراكنده در هوا مىشود . و در اينجا شدت شديدى است كه تمام را در هم ميكوبد .
وَ النَّاشِراتِ نَشْراً
برانگيختن كه تمام جن و انس حتى حيوانات در قيامت زنده ميشوند و لذا يكى از اسامى قيامت يوم النشور است ، و چند تفسير شده يكى :
بادهايى كه ابرها را پراكنده ميكنند و مواد مائيه آنها ريزش مىكند باران مىبارد ، ديگر ملائكه كه نشر كتب ميكنند مثل صحف انبياء و كتب آسمانى ، ديگر باران كه نشر نباتات و گياهان مىكند و از زمين ميروياند چنانچه ميفرمايد :
وَ اللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ فَتُثِيرُ سَحاباً فَسُقْناهُ إِلى بَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَحْيَيْنا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها كَذلِكَ النُّشُورُ
فاطر آيهء 9 .
فَالْفارِقاتِ فَرْقاً
امورى كه فرق ميگذارد بين حق و باطل هدايت و ضلالت واجب و حرام ايمان و كفر علم و جهل سعادت و شقاوت حسن و قبح خير و شر و امثال اينها مثل آيات شريفه قرآن و احكام نازله بر انبياء و ملائكه نازله بر رسل و بين نجات و هلاكت و نعمت و بلا بهشت و جهنم و نفع و ضرر و امثال اينها .
فَالْمُلْقِياتِ ذِكْراً
القاء انداختن شيء است نزد غير ، و القاء ذكر ملائكه