اين مراتبى دارد آنچه كه از حد امكان خارج است مختص به خدا است زيرا ممكن هر كه باشد و هر چه باشد محدود است و محدود پى به غير محدود نميبرد ، و بعد از تنزل از اين مرتبه مىگوييم : وجود مقدس حضرت رسالت و ائمه اطهار عالم هستند آنچه بر انبياء سلف و ملائكه مستور است سپس انبياء عالم هستند به آنچه بر امت خود مستور است ، و بعد مؤمنين عالم هستند به آنچه بر كفار و اهل ضلالت مستور است ، سپس علما عالم هستند به آنچه بر جهال مستور است و هكذا مراتب زيادى دارد ، و جميع مراتب علم افاضه حق است كه فرمودند :
العلم نور يقذفه اللَّه فى قلب من يشاء
هر كه را به قدر قابليت و استعداد و ظرفيت او افاضه ميفرمايد لذا ميفرمايد :
[ سوره الجن ( 72 ) : آيه 27 ]
إِلاَّ مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً ( 27 )
مگر كسى كه مشمول رضاى حق باشد از فرستاده خدا پس او را سلوك ميدهند از آنچه قبل از آن بوده و از آنچه بعد از او وجود پيدا مىكند حفظه و نگهبانانى .
إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ
كه مراد وجود مقدس محمد ( ص ) است چنانچه از كافى بسند متصل از حمران بن اعين از حضرت ابى جعفر الباقر عليهما السلام فرمود :
الا من ارتضى من رسول و كان و اللَّه محمد ( ص ) ارتضاه
و اين علم در همان عالم نورانيت افاضه شده كه در دعاء ندبه مىگويى :
( و علمته علم ما كان و ما يكون الى انقضاء خلقه )
چنانچه از خود آن حضرت است فرمود :
( كنت نبيا و آدم بين الماء و الطين )
بقول حافظ :
بودم آن روز من از طائفه درد كشان * كه نه از تاك نشان بود و نه از تاك نشان
و در همان حديث مذكور حضرت باقر ميفرمايد :
( فهو العلم الذى انتهى الى رسول اللَّه ثم الينا ) .
فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ
از علوم قبل از انبياء سلف و از قبل از خلقت آدم و عالم .
وَ مِنْ خَلْفِهِ
از قيام قائم و رجعت ائمه و قيام قيامت و اوضاع محشر و آنچه در لوح محفوظ است بلى در لوح محو و اثبات مختص به خدا است .
رصدا نگهبان ، نگهبان حضرت رسالت اولا ذات اقدس ربوبى سپس ملائكه حفظه و وجود مبارك امير المؤمنين و مجاهدين مثل سلطانى كه اطرافش وزراء و امراء