شد و در آيهء 7 توبه مىفرمايد :
إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ
يا از جهت اينكه پناه آورده بمسلمين كه مىفرمايد :
وَ إِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجارَكَ فَأَجِرْهُ حَتَّى يَسْمَعَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ أَبْلِغْهُ مَأْمَنَهُ
توبه آيهء 6 يا از جهت اينكه دسترسى بتبليغات اسلامى نداشته و حجّت بر او تمام نشده يا بواسطهء جنون يا صغر سنّ تكليف نداشته يا جهات ديگر كه محقون الدّم شده .
وَ لَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ
متعرّض شما مسلمين نشدند و در مقام اذيّت بشما نبودند .
أَنْ تَبَرُّوهُمْ
بر احسان است بلكه عمدهء پيش رفت اسلام اخلاق پيغمبر اسلام بود و رفتار آن حضرت با مشركين .
وَ تُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ
بعدل و انصاف با آنها رفتار كنيد تعدّى و تجاوز نكنيد حتى در باب جهاد اگر حربه را انداخت يا برگشت يا به اختيار تسليم شد نبايد متعرض او شويد .
اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ
.
[ سوره الممتحنة ( 60 ) : آيه 9 ]
إِنَّما يَنْهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ قاتَلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَ أَخْرَجُوكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ وَ ظاهَرُوا عَلى إِخْراجِكُمْ أَنْ تَوَلَّوْهُمْ وَ مَنْ يَتَوَلَّهُمْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ( 9 )
جز اين نيست كه نهى مىفرمايد شما را خداى متعال از كسانى كه با شما در امر دين مقاتله مىكنند مثل ابى سفيان و اتباعش در بدر حنين احزاب احد و غير اينها و كمك مىگيرند و با خود همراه مىكنند جمع ديگرى را و شما را بيرون ميكنند از محالّ سكونت شما اينكه آنها را دوست داريد و موالات داشته باشيد و كسى كه آنها را دوست دارد و موالات داشته باشد پس اينها خود اينها ظالم هستند .
مسئلة : دو عنوان داريم يكى نفس حبّ و بغض ديگر اظهار دوستى و دشمنى امّا نفس حبّ و بغض امرى است قلبى و جز و ايمان است حتّى از امام ( ع ) مىپرسند ( هل الحبّ و البغض من الايمان ) جواب مىدهد
( هل الايمان الّا الحب و البغض )
و نيز در خبر است
( من احبّ حجرا حشره اللَّه معه )
و مراد دوستى خدا و دوستان خدا و دشمنى دشمنان آنها . عنوان دوّم اظهار دوستى و دشمنى است كه تولّى