حال نزع و تسلط شيطان .
سوم خوف در پيشگاه احديّت كه خداوند حاضر و ناظر است مثل كسى كه حضور سلطان بايستد و سلطان ناظر به احوال او باشد و در باب خوف و رجاء اخبار داريم كه موقعى مثوبت دارد كه اثر داشته باشد خوف جلوگير شود از ارتكاب معصيت و رجاء باعث شود برايتان اعمال صالحه .
جَنَّتانِ
بعضى گفتند جنّة المأوى و جنة الخلد ، بعضى گفتند : جنّة العدن و جنة الخلد بعضى گفتند يك جنّت در داخل قصر و يك جنّت در خارج قصر .
( اقول ) :
اولا اثبات شيئى نفى ما عدا نمىكند و مؤمنين از تمام جنّات استفاده دارند بخصوص بقرينهء چند آيه بعد كه مىفرمايد :
وَ مِنْ دُونِهِما جَنَّتانِ
و اين جنّات ثمانيه هر كدام داراى خصوصيّاتى هستند . و ثانيا در اين مقام كه فرمود « جنّتان » براى خصوصيّاتى كه در اين دو جنّت هست كه بيان مىفرمايد يكى
[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 48 تا 49 ]
ذَواتا أَفْنانٍ ( 48 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 49 )
بعضى افنان را به كثرت اشجار تفسير كردند ، بعضى به كثرت اغصان ، بعضى به كثرت فواكه ، بعضى به كثرت الوان .
اقول : افنان جمع فن است مثل فنون يعنى از هر فنى از نعم الهى در اين دو جنّت هست از اطعمه و فواكه و البسه و غير اينها .
[ سوره الرحمن ( 55 ) : آيات 50 تا 51 ]
فِيهِما عَيْنانِ تَجْرِيانِ ( 50 ) فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ ( 51 )
در اين دو جنّت دو چشمه است كه در تمام اين دو جنت جاريست .
فِيهِما عَيْنانِ تَجْرِيانِ
بعضى گفتند مراد عين سلسبيل و عين تسنيم و بعضى گفتند ماء غير آسن و خمر لذة للشاربين .
اقول انهار جنّت چهار است چنانچه مىفرمايد :
مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِيها أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ غَيْرِ آسِنٍ وَ أَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَ أَنْهارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ وَ أَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى
محمّد ( ص ) آيهء 16 و 17 بعلاوه عيون ديگرى هم داريم يكى حوض كوثر كه خداوند به پيغمبرش عطا فرموده و امير المؤمنين