اينها و حالات مختلفه از قوه بضعف و بالعكس از صحت به مرض و بالعكس از عزت بذلت و بالعكس از سرور بحزن و بالعكس از ذكر بغفلت و بالعكس از تنبه بنسيان و بالعكس از رشد بنكس و بالعكس از الوان مختلف الى غير ذلك .
( تو خود يك چيزى و چندين هزارى دليل از خويش روشنتر ندارى ) .
وَ فِي أَنْفُسِكُمْ
عطف به و فى الارض است .
أَ فَلا تُبْصِرُونَ
به چشم سر مىبينيد ولى چشم قلب كور است درك نمىكنيد .
[ سوره الذاريات ( 51 ) : آيه 22 ]
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ ( 22 )
و در سماء روزى شما است و آنچه بشما وعده داده شده ، نوع مفسرين تفسير كردند بنزول عيث و مطر كه باعث نبات ارض مىشود ، و مأكولات از زمين روئيده مىشود و رزق انسان ميگردد ، لكن اين به نظر تمام نيست : زيرا اولا باران سبب انبات مىشود و مأكولات از زمين خارج مىشود : و ثانيا : رزق منحصر بمأكولات نيست آنچه خداوند عنايت كند رزق است ، ايمان ، علم ، توفيق و غير اينها مىگويى : ( اللهم ارزقنى ايمانا كاملا و علما نافعا و يقينا ثابتا و عقلا كاملا ) و غير اينها ، و ثالثا : مناسب با كلمهء
وَ ما تُوعَدُونَ
نيست و آنچه به نظر ميرسد اينكه خداوند آنچه براى بنده تقدير فرموده چه از مأكول و مشروب و غنى و فقر و صحت و سلامت و مرض و نعمت و بلاء و غير اينها در دفتر الهى ثبت است ، و مشهود ملائكه و انبياء و ائمه مىشود و بالاخص همين مأكولات كه از امير المؤمنين است كه ميفرمايد :
( طلب العلم اوجب عليكم من طلب المال لان المال قد قسمه عادل بينكم و سيفى لكم و العلم مخزون عند اهله )
تعبير تفسير و از حضرت رسالت است كه بعمار فرمود آخرين روزى تو يك ظرف شير است ، و در حديث است
( لا يموت نفس حتى تستكمل رزقه )
و غير اينها و مراد از .
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ
عالم بالا است كه قبل از خلقت انسان خداوند معين فرموده و بسا بواسطهء بعض امور توسعه و تضييق مىشود كه آن در لوح محو