احسان كننده بودند . كمى از شب آنچه استراحت ميكردند و خواب مىرفتند و سحر ها آنها استغفار ميكردند .
آخِذِينَ ما آتاهُمْ رَبُّهُمْ
گفتيم در باب تفضلات بايد فاعل تام الفاعلية باشد و قابل تام الفاعلية خداوند متعال در اعطاء نعم و تفضل تام القابلية است . بلكه غير متناهى و اين متقين هم تام القابلية هستند لياقت همه گونه تفضلات را دارند لذا آنچه خداوند به آنها تفضل فرمايد بجا و بموقع است ميگيرند و شكر گزار هستند ، سپس خداوند بيان ميفرمايد : لياقت و قابليت آنها براى چيست .
إِنَّهُمْ كانُوا قَبْلَ ذلِكَ
موقعى كه در عالم دنيا بودند و در قيد حيات ( محسنين سه نحو احسان داريم .
1 - احسان بنفس باتيان باعمال حسنه و قبول ايمان و اطاعت و عبادت و بندگى و تكميل اخلاق حسنه و ازالهء صفات خبيثه و ترك معاصى و افعال سيئه و تحصيل علم و تكميل اعمال صالحه .
2 - احسان بدين بامر بمعروف و نهى از منكر و ارشاد و هدايت و تعليم علم دين و تحصيل علوم شرعيه و اعلاء كلمه اسلام و ترويج دين و دفع اعداء دين و جلوگيرى از دشمنان دين و دفع شر آنها .
2 - احسان به غير به خدمت بجامعه مسلمين مالا و قولا و عملا و معاشرة .
كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ
سه نحوه تفسير كردند .
1 - اينكه كمى از شب را ميخوابند كه بعد از عشاء آخره باشد تا نيمه شب و بقيهء شب را بعبادت مشغول مىشوند و همين معنى ظاهر آيه است و مفاد اخبار 2 - كمى از شبها را خواب مىروند و اكثر شبها تا صبح بيدار و اشتغال بعبادت دارند .
3 - قليلى از متقين شبها بخواب مىروند و اكثر آنها شب بيدارند ، و اين معناى سوم ابعد احتمالات است .
وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
در اخبار ائمه عليهم السلام تفسير فرمودند به هفتاد استغفار كه در قنوت وتر وارد شده در آخر شب زيرا ساير صلوات افضل اول وقت است كه فرمودند :