را زنده كند چنانچه گفتند :
مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ
( يس آيهء 78 ) جواب آنها را بگو هر آينه مىآورد قيامت را آن كه عالم به غيب هست ، تمام شما را زنده مىكند و به تمام اعمال شما رسيدگى مىكند .
لا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقالُ ذَرَّةٍ فِي السَّماواتِ وَ لا فِي الْأَرْضِ
نظير اين جمله در سورهء يونس آيهء 61 فرموده :
وَ ما يَعْزُبُ عَنْ رَبِّكَ مِنْ مِثْقالِ ذَرَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ
و ما در مجلد ششم صفحهء 414 بيان كرديم مراجعه فرمائيد .
وَ لا أَصْغَرُ مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْبَرُ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ
بعضى گفتند مراد لوح محفوظ است و حديثى هم از حضرت صادق ( ع ) است كه فرمود : اول چيزى كه خداوند خلق فرمود قلم بود و امر شد كه بنويس در لوح آن چه واقع مىشود تا قيامت . بعضى گفتند مراد نامهء عمل است كه فرو نمىگذارد ، خردلى از اعمال چنان چه مىگويند
يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً
( كهف آيهء 49 ) . و مىتوان گفت در يك جا و دو جا نيست حتى صورت اعمال در عرش نقش مىبندد .
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيه 4 ]
لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ ( 4 )
علت بعث و ثبت در كتاب مبين اين است كه جزا بدهد خداوند متعال كسانى را كه ايمان آوردند و اعمال صالحه بجا آوردند اينها از براى آنها آمرزش گناهان آنها است و روزى شريف و كريمى .
لِيَجْزِيَ
لام تعليل است اشاره به اينكه بعث قيامت و ثبت در كتاب مبين كار لغو بى فائدهء بى حكمت نيست ، بلكه براى اين است كه هر كس را به جزاى عمل خود برساند نيك و بد و اگر اين بعث و جزاء نبود هر آينه ارسال رسل و انزال كتب و جعل تكليف و بيان احكام به كلى ، لغو و بى فائده مىشد بلكه موجب ظلم مىشد كه فرقى بين ظالم و مظلوم و مؤمن و كافر و مطيع و عاصى نباشد .
الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
جزاى نيك به آنها عنايت فرمايد و آن جزاى نيك