است و يكى حديث شريف
« لا يعرف القرآن الا من خوطب به »
و عالم به جميع احكام الهى هستند و اخبار بسيارى داريم در اين باب كه در موارد متفرقه بيان شده و در اين جا بسط بسيطى لازم است در باب اين كه ديگران چه اندازه جاهل بودند و با قرآن و ما انزل على رسول اللَّه چه كردند و چه مىكنند و در مراتب علم اين خانواده كه از وضع تفسير خارج است .
الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ
تمام موافق حكمت و مصلحت و موجب سعادت بشر در دنيا و آخرت است .
وَ يَهْدِي إِلى صِراطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ
كه صراط مستقيم است يعنى صراطى كه خداوند عزيز حميد معين فرموده و دستور داده كه او عزيز است قاهر و غالب با عزت و شوكت و كبريايى و عظمت و حميد است ذاتا و صفة و افعالا .
[ سوره سبإ ( 34 ) : آيه 7 ]
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلى رَجُلٍ يُنَبِّئُكُمْ إِذا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّكُمْ لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ ( 7 )
و گفتند كسانى كه كافر هستند آيا دلالت كنيم شما را به مردى كه خبر مىدهد به شما كه موقعى كه شما اعضاء بدن شما از هم پاشيده شد به تمام پاشيدگى كه جز خاكى بيش نيستيد به درستى كه شما هر آينه جديدا خلق مىشويد .
كفار و بسيارى از مسلمين در موضوع معاد طوائفى هستند . يك دسته منكر اصل معاد هستند مثل طبيعى دهرى ، يك دسته معاد روحانى مىگويند . يك دسته قالب مثالى مىگويند . يك دسته بدن حور قليايى مىگويند . و بالجمله معاد جسمانى را كه با همين بدن عنصرى زنده ، مىشوند منكر هستند و تمام مشمول اين جمله هستند كه :
وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلى رَجُلٍ
كه پيغمبر اكرم باشد .
يُنَبِّئُكُمْ إِذا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ
كأنه مىگويند كه اين رجل دروغ به اين بزرگى مىگويد كه چون خاك و پوسيده شديد ،
إِنَّكُمْ لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ
نمىدانم اينها خلقت انسان را از خاك محال عقلى مى دانند يا محال عادى يا قدرت الهى را منكر مىشوند ؟ در همين دنيا چه قدر حيوانات از خاك