كُلَّ مُمَزَّقٍ
سبأ آيه 7 و مثل
مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ
يس آيهء 78 و غير اينها كه انسان بعد از آنكه پوسيده شد و خاك شد و درهم كوبيده شد نمىتوان ديگر زنده شود .
لَسَوْفَ أُخْرَجُ حَيًّا
كه انبياء و مؤمنين مىگويند زنده مىشويم و از قبور بيرون مىآئيم . ( تنبيه ) قائلين بمعاد چهار طايفه هستند ، بعضى گفتند فقط روحانى است كه روح مؤمن التذاذ دارد بلذائذ روحى ، بعضى گفتند فقط جسمانى است چون روح مجرد را منكر هستند و روح را همان بخار ميدانند و آن هم تمام شد ، بعضى گفتند روح تعلق مىگيرد بقالب مثالى شبيه اين بدن كه بعالم مثال تعبير مىكنند صورت بدون مادّه ، و تعبير به مثل افلاطونيه مىكنند ، و لكن مذهب حق مطابق نصوص قرآنى و ضرورت مذهب و اخبار آل اطهار هم معاد روحى داريم هم جسمى - يعنى - همين بدن زنده مىشود و روح به او تعلق مىگيرد و هر دو قسم لذائذ و آلام را دارد .
[ سوره مريم ( 19 ) : آيه 67 ]
أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَمْ يَكُ شَيْئاً ( 67 )
آيا متذكر نمىشود انسان كه ما او را خلق كرديم از قبل و نبود شيئى ، خداوند عالم قبل از ايجاد موجودى ذات او بود و بس تا آنكه ارواح بشر را خلق فرمود در عالم ارواح كه عالم مجردات بود ، عالم عقول و نفوس تا آنكه عالم اجسام را خلق فرمود و كره زمين و آدم را از همين خاك زمين خلق فرمود ، و از همين خاك حبوبات و فواكه و مأكولات را خلق فرمود ، و از همين ماكولات نطفه را استخراج كرد و در منازلى سير داد و علقه مضغه عظام لحم صورت انسانى تا روح به او تعلق گرفت و در دنيا آمد ، و پس از مردن خاك و پوسيدهء و ريسيده شد . همين خدا قدرت دارد كه دو مرتبه از همين خاك انسان آورد ، و همين روح به آن تعلق پيدا كند و در عالم قيامت وارد شود ، و اين موضوع را خداوند مكررا در سور قرآنى گوش زد بندگان فرموده يك جا ميفرمايد :