تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 155

مساهمون:

ص١٥٥

[ سوره الأنعام ( 6 ) : آيه 101 ]

بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ صاحِبَةٌ وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ( 101 ) ابداع كننده آسمانها و زمين است چگونه و از كجا باشد براى او ولد و حال آنكه نيست براى او زوجه و زنى و خلق فرمود هر چيزى را و او است بهر چيزى دانا .
بَدِيعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
بديع بمعنى ايجاد چيزيست بدون نقشه و بدون سابقه نظير اختراع يعنى ايجاد بدون اسباب و معدات و ممكن است در بشر بسا ابداع صنعتى كند كه سابقه نداشته باشد مثل طيّاره يا تلفن و امثال اينها اگر چه اينها هم بدون نقشه نيست ولى اختراع كه بدون اسباب و معدات باشد جز خدا احدى قدرت ندارد و سماوات اين كرات جويّه و منظومه‌هاى شمسيه و سيّاره‌ها و كواكب علويه و فضاء وسيعى كه اينها در آن سير منظّم دارند و ارض اين كره زمين كه مركب از كره آب و خاك و هوا و نار است و ساير عناصر و ذكر السموات و الارض از باب اينست كه محسوس انسان است و الّا عجائب قدرت غير متناهيست از عالم مجردات و خلقت ملائكه و لوح و قلم و عرش و كرسى و بهشت و جهنم و ما وراء طبيعت و خلقت جن و جواهرات و اعراض و غيرها الى ما شاء اللَّه .
أَنَّى يَكُونُ لَهُ وَلَدٌ
با اينكه توليد و تناسل احتياج بامورى دارد اولا بايد ماده جسمانى باشد كه از او خارج شود و ثانيا قوه و استعدادى در او باشد كه بمقام فعليت برسد و ثالثا جفتى لازم دارد كه از طرف فاعل در محل قابل قرار گيرد لذا ميفرمايد
وَ لَمْ تَكُنْ لَهُ صاحِبَةٌ
زيرا ولد انتسابش به پدر منوط باينست بلكه جميع موجودات امكانيه نسبتش به خداوند على السواء است از ثرى تا ثريا از ذرّه تا درّه ، از فرش تا عرش ، از ماديات تا مجردات كلا و طرا تمام مصنوع و مخلوق او است و او خالق و صانع آنها است لذا ميفرمايد
وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْءٍ