تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 323

مساهمون:

ص٣٢٣
تغييرات كلّى داده‌اند خذلهم اللَّه تعالى و لعنهم لعنا كثيرا .
وَ نَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ
كه تغفير سيئات و دخول جنانى كه تجرى من تحتها الانهار باشد .
وَ لا تَزالُ تَطَّلِعُ عَلى خائِنَةٍ مِنْهُمْ
اگر مراجعه كنيد باحوال يهود و نصارى از عهد موسى و عيسى تا عصر حاضر خيانت‌هاى آنها از حدّ و حصر خارج چنانچه كتب خود آنها بر اين شاهد است .
إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ
بعضى توهّم كردند كه اين استثناء از كسانى كه با پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله و سلّم معاهده جزيه يا ترك مساعده با مشركين و ترك جنگ با مسلمين است كه قليلى از آنها به اين معاهدات ثابت بودند لكن ظاهر اين است كه استثناء راجع بجملات همين آيه است كه اين قليل بمعاهدات و ميثاقى كه با خدا بسته بودند باقى و ثابت بودند و دستور آمد از جانب حق كه با اين دسته قليل مساعدت فرما زيرا اينها قابل هدايت هستند و قساوت قلب اينها را نگرفته و مورد لعن الهى نشدند و خيانتى از آنها سر نزده و تحريف كلمات را نكرده‌اند و آخرت را فراموش نكرده و در مقام تحصيل حق و حقيقت هستند
فَاعْفُ عَنْهُمْ
اگر تقصيرى در مورد شما كرده‌اند آنها را عفو فرما ( و اصفح ) از تقصيرات آنها در گذر چنانچه وظيفه پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نسبت بكفار همين بوده با كمال ملايمت آنها را دعوت باسلام ميكرد و براى آنها اقامه معجزه مينمود و آنها بشرف اسلام مشرف ميشدند و اگر لجاج و بهانه‌گيرى و عناد و عصبيت در آنها مشاهده مينمود با آنها جهاد ميكرد .
إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
چه احسانى بالاتر از اين است كه آنها را از تيه ضلالت و كفر نجات دهد و بشاه راه هدايت بياورد و از شقاوت و عذاب جهنم بسعادت و بهشت سوق دهد
كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها
آل عمران آيه 103 ، و از اين بيان معلوم مىشود كه اين جمله منافى با آيات جهاد نيست كه بعضى توهم كردند كه اين حكم نسخ شده بآيات جهات ، و اللَّه العالم .