[ سوره النساء ( 4 ) : آيه 97 ]
إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ قالُوا فِيمَ كُنْتُمْ قالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ قالُوا أَ لَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةً فَتُهاجِرُوا فِيها فَأُولئِكَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ ساءَتْ مَصِيراً ( 97 )
محققا كسانى كه ملائكه آنها را ميگيرند يعنى قبض روح آنها را ميكنند در حالى كه آنها ظلم بنفس كردند در عدم تشرّف خدمت رسول اللَّه و عدم مهاجرت بمدينه و عدم قبولى اسلام ملائكة بر سبيل توبيخ يا تقرير از آنها ميپرسند كه شما در چه حالى بوديد آنها بر سبيل اعتذار ميگويند ما در چنگال مشركين گرفتار بوديم و در مقابل آنها ضعيف بوديم و قدرت نداشتيم بشرف اسلام مشرف شويم جواب ميدهند مگر زمين خدا وسعت نداشت شما هم ميخواستيد مثل سايرين هجرت نمائيد و از دست مشركين نجات يابيد و اين عذر از آنها پذيرفته نيست پس اينها جايگاهشان جهنم است و بد بازگشتى است .
إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ
توفى اخذ بقوّت است از ماده وفى كه بمعنى اداء است مثل اداء دين اگر دائن به اختيار خود اداء نمود ميگويند ( و فى بدينه ) و اگر مديون از او گرفت ميگويد ( توفيت دينى ) و توفى بنفسه دلالت بر قبض روح ندارد چنانچه در مورد عيسى ( ع ) از قول او ميفرمايد
فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ
مائده آيه 17 ، با اينكه قبض روح او نشده بود بلكه خود او را از چنگال يهود نجات بخشيد و به آسمان برد ، ولى در اينجا و موارد بسيار ديگر بقرائن داخليه مراد قبض روح است و اين گاهى نسبت به خدا داده مىشود
اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها
زمر آيه 42 ، و گاهى نسبت بملك الموت داده مىشود
قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ
سجده آيه 11 ، گاهى نسبت بساير ملائكه ميدهد مثل همين آيه و تمام صحيح است ، ملائكه مأمور بامر ملك الموت و او مأمور