[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 204 ]
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ يُشْهِدُ اللَّهَ عَلى ما فِي قَلْبِهِ وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ ( 204 )
( و بعضى از مردم كسى است كه گفتار او در زندگى دنيا ترا بشگفت ميآورد و خدا را بر آنچه در دلش مىباشد گواه ميگيرد و حال آنكه سختترين دشمنان است ) در شأن نزول اين آيه و دو آيه بعد از آن بعضى گفتند درباره اخنس بن شريق ثقفى كه اظهار علاقه و محبت نسبت باسلام و پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نمود و در باطن دشمن سر سخت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم بود و بعضى گفتند درباره رياكار است و در بعضى اخبار از حضرت صادق عليه السّلام است كه در باره فلان و فلان است و از تفسير قمى نقل شده «
انّها نزلت فى الثانى و يقال فى المعاوية
» ولى آيه عام است و شامل هر منافقى ميگردد اگر چه مورد آن خاص باشد .
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا
اعجاب بمعنى استعظام و بزرگ شمردن است گفته مىشود ( اعجب بنفسه ) يعنى خود را بزرگ دانست و پسنديد و اعجاب به اين معنى از عجب بمعنى خود پسندى و يكى از صفات مهلكه است و اخبار در مذمّت آن بسيار است چنانچه از فقيه از رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم نقل كرده كه سه چيز را از مهلكات شمرده
( شح مطاع و هوى متبع و اعجاب المرء بنفسه )
و در كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه فرمود
( من دخله العجب هلك )
و در جامع السعادات از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه فرمود
( لو لم تذنبوا لخشيت عليكم ما هو اكبر من ذلك العجب العجب )
و در كافى از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده
( انّ اللَّه علم ان الذنب خير للمؤمن من العجب و لولا ذلك ما ابتلى مؤمن بذنب ابدا )
و غير اينها از اخبار ديگر و اعجاب بمعنى خوش آمدن و بشگفت در آوردن هم مىباشد گفته مىشود .