را نابود نمايد و خدا فساد را دوست ندارد )
وَ إِذا تَوَلَّى
تولى يا بمعنى ادبر و اعرض است يعنى هنگامى كه آن منافق روگردانيد و از نزد تو رفت ، و يا بمعنى ( صار واليا ) است يعنى هنگامى كه بولايت و فرمانروايى رسيد و از اخبارى كه از كافى و عياشى و تفسير قمى ره نقل شده اين معنى استفاده مىشود .
سَعى فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها
سعى بمعنى سرعت در رفتن و بمعنى كوشش در عمل است يعنى در روى زمين براى فساد ميشتابد و يا كوشش و فعاليت مينمايد و تمام همش فساد و تباهى در روى زمين است .
(
وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ )
حرث بمعنى كشت و نسل بمعنى ولد است چنانچه اين معنى از تفسير عياشى از حضرت رضا عليه السّلام نقل شده يعنى تباه و نابود مىكند مايه بقاء افراد انسان كه نباتات و نسل باشد كه بتوليد و تناسل پيدا مىشود .
و در بعضى اخبار حرث بدين و نسل بناس تفسير شده يعنى مردم و دين آنان را تباه ميسازد و اين معنى مأخوذ از مفهوم عام حرث است زيرا دين كشتى است كه انسان در دنيا ميكارد و در آخرت حاصل آن را ميچيند «
الدنيا مزرعة الاخرة
»
وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ
خداوند فساد را دوست ندارد يعنى تشريعا از فساد نهى فرموده و در بسيارى از آيات از فساد و مفسدين مذمّت و نكوهش نموده است مانند
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ
« 1 » و
وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ
« 2 » و امثال اينها .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 206 ]
وَ إِذا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللَّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَ لَبِئْسَ الْمِهادُ ( 206 )
( و هنگامى كه به او گفته مىشود كه از خدا بترس و تقوى اختيار كن ، جاه و مقامش او را بگناه وا ميدارد ، پس دوزخ او را بس است و آن بد جايگاهى است )
هامش
( 1 ) . سوره بقره آيه 10
( 2 ) . سوره بقره آيه 57