إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
براى عزيز چند معنى ذكر شده است بمعنى قلت وجود آمده چنانچه گفته مىشود « هذا الشيء عزيز الوجود » و بمعنى شريف و محترم استعمال مىشود چنانچه ميگويند فلان عزيز ، و بمعنى قهر و غلبه است مقابل زبونى و خفت ، و بمعنى قدرت و قوت و دقت در كار ( ريزه كارى ) نيز آمده است و بجميع اين معانى اطلاق آن بر خدا رواست .
و حكيم از صفات ذات و حكمت از شئون علم است و بمعنى علم بمصالح و مفاسد امور مىباشد .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 130 ]
وَ مَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهِيمَ إِلاَّ مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ وَ لَقَدِ اصْطَفَيْناهُ فِي الدُّنْيا وَ إِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ ( 130 )
( و كيست كه اعراض كند از ملت ابراهيم مگر كسى كه خود را سفيه نموده و هر آينه بتحقيق او را در دنيا برگزيديم و همانا در آخرت از شايستگان است )
مَنْ يَرْغَبُ
من استفهاميه است و استفهام انكارى است كه مفاد آن نفى است يعنى لا يرغب ، و رغبت بمعنى ميل است اگر به كلمه ( فى ) متعدى شود و بمعنى اعراض و بىميلى است اگر به كلمه « عن » متعدى شود مانند همين مورد ، و ملت عبارت از دين و شريعت و مذهب است كه خداوند توسط انبياء براى بندگان بيان ميفرمايد و گاهى بنحو مجاز بر مذاهب باطله هم اطلاق مىشود .
و بعد از آنكه خداوند در آيات قبل راه و روش حضرت ابراهيم را بيان فرمود و مرتبه خلوص او را در مقام عبادت و دعاء و خدمت بنوع ذكر نمود در مقام پيروزى از آن حضرت ميفرمايد
وَ مَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهِيمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ
يعنى لازمه رشد عقلى و مقتضى خرد هر خردمند و عاقلى اينست كه از ملت ابراهيم