تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اطيب البيان في تفسير القرآن ( فارسى ) — صفحة 204

مساهمون:

ص٢٠٤
2 - سوق كلام مشعر است بر اينكه اين خطاب به حضرت ابراهيم از طريق وحى بوده و قبل از اسلام بلكه به مجرد اسلام كسى قابل وحى نمىشود . 3 - چنانچه گذشت « اذ » براى تعليل است و قبول اسلام نمودن حضرت ابراهيم سبب اصطفاء و صلاحيت او در آخرت بوده و مجرد اسلام نميتواند علّت اصطفاء و صالحيت در آخرت باشد . بنا بر اين وجوه مراد از اسلام همان مقام تسليم صرف نسبت باراده الهى است كه عاليترين مراتب اسلام است چنانچه در ذيل آيه شريفه :
رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ
بيان شد و همين مقام است كه منشأ اصطفاء و صلاحيت مىباشد . و اما وجه رجوع از خطاب بغيبت در كلام حضرت ابراهيم ، كه در جواب عرض نكرد اسلمت لك ، بلكه گفت اسلمت لرب العالمين بعضى گفتند براى اظهار فروتنى و ذلت و خشوع بوده كه خود را قابل تخاطب ندانسته است ولى اين وجه به نظر درست نيايد زيرا افتخار انبياء در تخاطب با خدا است چنانچه آيات قرآنى مشحون از اين قسمت است بلكه ممكن است علت اين باشد كه چون در خطاب الهى بابراهيم متعلق اسلم ذكر نشده و نفرمود اسلم لى ، تا ابراهيم عرض كند اسلمت لك بلكه بوضوحش گذارده شده كانّ فرموده اسلم للَّه ربّ العالمين و ابراهيم نيز در جواب عرض كرده اسلمت لربّ العالمين