1 - اختلاف اخبار مذكوره در تفسير كلمات ممكن است از اينجهت باشد كه در آنها بيان مصاديق كلمات شده و از حيث عموم معنى شامل همه اين مصاديق مىشود و ممكن است در بعضى موارد حمل بر معنى باطنى شود زيرا چنانچه گذشت قرآن داراى هفتاد بطن است .
2 - ابتلاء ابراهيم در موارد متعدده موجب قابليت افاضه مقام امامت به او گرديد و اين ابتلاء هم بجان بود در القاء او در آتش و هم به فرزند بود در امر به ذبح اسمعيل و هم بگذشت از مال بود در نداى جبرئيل كه گفت :
« سبوح قدوس ربنا و ربّ الملائكة و الروح
» و هم به ترك عيال و اولاد بود در ساكن نمودن در وادى مكّه
رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ
و هم بگذشت عشيره بود
وَ أَعْتَزِلُكُمْ وَ ما تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ
و هم بپافشارى در توحيد بود بشكستن بتها و هم بدعا و انابه و تضرع بود
إِنَّ إِبْراهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ
و هم بتوسل به پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و خاندان او بود و بالجمله ابتلاء او بجميع وظائف عبوديت بود تا قابل مقام امامت گرديد و از اينجهت تفسير كلمات بهر كدام از اين امتحانات صحيح است .
3 - حضرت ابراهيم واجد چهار مقام بود عبوديت ، نبوت ، رسالت ، و امامت ، و مراد از عبوديت قهريّه ذاتيه كه جميع افراد بشر نسبت به حق دارند و همه مخلوق و مملوك و تحت تصرف و اراده و مشيت او هستند ، نيست بلكه مراد عبوديت اختيارى است كه از خود هيچ ارادهء نداشته و قلب او ظرف اراده حق و اراده او تابع اراده حق است .
( لا يشاءون الا ان يشاء اللَّه ) و درجه اعلاى اين عبوديت را پيغمبر اكرم ( ص ) دارا بود ( اشهد ان محمدا عبده و رسوله ) و سپس ائمه طاهرين و انبياء و اولياء ثم الامثل فالامثل ، و مقام نبوت مقام وحى الهى و الهام ملكى و ارتباط با ملكوت