تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 922

مساهمون:

ص٩٢٢

غوك چوب

- همان دو دله - - كه در دال مع الهاء گذشت - - [ 1 ] .

مع التاء

غت

- [ بضم ] ابله و نادان باشد . مثالش هم او گويد [ 2 ] : بيت
هست بافضل شيخ ابو اسحاق * تير گردون ز راه دانش غت

غوشت

- [ به وزن گوشت ] برهنهء مادرزاد باشد . مثالش رودكى گويد : بيت
شد بگرمابه درون استاد غوشت * بود فربى و كلان بسيار گوشت
و در اكثر نسخ چنين آمده اما ابو حفص سغدى غوش را به اين معنى آورده .

غلت

- غلطيدن باشد .

غرشت

- [ بضم غين و كسر راى مهملهء مشدد ] آواز با مهابت حيوانات باشد و در شرفنامه بمعنى آواز اسب باشد خاصه مثالش حكيم خاقانى گويد : بيت
بحرى كه عيد كرد بر اعدا به پشت ابر * از عزتش « 1 » درخش و ز غرشت تندرش

مع الجيم

غلفج

- [ بضم غين و فا و سكون لام ] زنبور سرخ باشد . مثالش شاعر گويد : بيت « 2 »
چون ز لب نوشم نمىبخشى بتا * همچو غلفج نيش بر جانم مزن
و شمس فخرى [ بفتح لام و سكون فاء ] آورده [ 3 ] و گفته : بيت
ز بيم شر نيارد زد غلفجى * بپاليزى زيان بر هيچ سفجى

غنج

- [ به وزن گنج ] جوال باشد . مثالش شاه ناصرخسرو گويد : بيت
همچون كدويى سوى نبيد و سوى مسجد * آكنده بگاورس دو خروارى غنجى
و در سامى مسطورست كه غنج جواليست مانند خرجين و آن را به عربى حرجه خوانند - بضم حاى مهمله و سكون راى مهمله و فتح جيم - . و شمس فخرى بمعنى سرين مردم و حيوانات آورده و شنج را مرادف او كرده و گفته : بيت « 2 »
بفرمانش حيوان و انس و پرى * همه داغ دارند بر شنج و غنج
هامش
( 1 ) - « س » : غرنش . ( 2 ) - « س » ندارد .
( 1 ) در برهان معنى ده دله نيز دارد كه بىوفا و بوالهوس باشد . ( 2 ) يعنى : شمس فخرى . و كلمه در برهان بفتح اول نيز آمده است . ( 3 ) در برهان بمعنى زلو نيز آمده و لغت را غلفچ نيز آورده است .