كافته نيز به اين معنى است . مثالش حكيم اسدى گويد :
بيت 1
جهان زاتش تيغها تافته * دل كه ز 1 بانگ يلان كافته
كلابه - ] به لام و باى تازى به وزن قرابه [
ريسمانى باشد كه برچرخ پيچيده تاجو لاهه به كار برد . مثالش شمس فخرى گويد :
بيت 1
مى 2 نبود مردمان اهل هنروا * هيچ رجوعى بريسمان و كلابه
وكلاوه نيز گويند ( 1 ) ز
كلاته ] به تاى قرشت به وزن كلابه [ ده كوچك باشد و در نسخهء حليمى قلعه باشد كه بربلندى ساخته باشند ونيز ديهى بود كه بازار ( 2 ) داشته باشد و در فرهنگ بمعنى اول آمده . ( 3 ) فردوسى گويد :
بيت 2
چو ديوار شهر اندر آمد زپاى * كلاته نبايد كه باشد بجاى
ككه - ] بفتح كافين [ فضله باشد . سوزنى گويد :
بيت 2
پاكى و پليد گردى آنكه * از كون كسى كه بد ككه ناك
كلاژه - ] بفتح كاف وزاى فارسى [ عقعق باشد كه شيرازيان قالنجه گويند و كلاغ پيسه و غلبه نيز گويند . وبمعنى احول نيز آمده ( 4 ) .
مثالش سيف اعرج فرمايد :
بيت 2
حسودت ديد مانندت باردى * بلى چشم كلاژه يك دو بيند
بلى چشم كلاژه يك دو بيند
كلته - ] بفتح كاف و تاى قرشت وسكون لام [ حيوان پير شده از هر جنس كه باشد . مثالش ابوشكور گويند :
هامش
1 - " س " ندارد .
2 - كلمه اى از " ك " است .
( 1 ) = كلافه . و در برهان معنى غلولهء ريسمان و چرخه نيز دارد و چرخى كوچك كه ريسمان را از دوك بر آن پيچند .
( 2 ) ظاهرا : بارو .
( 3 ) دربرهانست كه مزرعه كوچك را نيز گفته اند بى قيد پستى و بلندى و گويد صاحب مؤيد الفضلاء آرد كه قصرى است سلاطين و ملوك را كه گردبرگرد آن خانه ها ساخته باشند آن را به عربى دسكره خوانند . و در السامى فى الاسامى نيز معنى دسكره كلاته آمده و در شرح سامى كلاته چنين معنى شده : " هو بناء شبه قصر حوله بيوت " ( فرهنگ نظام . بنقل از حاشيهء برهان ) .
( 4 ) = كلاژ . رجوع به كلاژ شود .