تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1054

مساهمون:

ص١٠٥٤
مشهور [ 1 ] مثالش شيخ سعدى گويد : بيت « 1 »
بر كوشيار آمد از راه دور * دل پر ارادت سر پرغرور

كون خر

- يعنى سخت درشت و نادان و بىتميز . شيخ سعدى گويد : بيت « 2 »
گر بىهنر بمال كند فخر بر حكيم * كون خرش شما را گر گاو عنبرست
و حكيم انورى نيز گويد : بيت « 1 »
چون مر او را واضع خرنامه گيرد ريش گاو * گاو او در خرمن من باشد از كون خرى

كوكنار

- غلاف خشخاش باشد . مولانا جامى گويد : بيت
ز كنگر دار كاخ شهريارى * چو حارس ديده شكل كوكنارى ببيدارى نمانده ديگرش تاب * خواص كوكنارش كرد در خواب
و بر عصارهء آن نيز اطلاق كنند و آن منوم است [ 2 ] . مثالش عنصرى گويد : شعر « 2 »
كوكنار از بس فرح داروى بيخوابى شود * گر برافتد سايهء شمشير او بر كوكنار « 3 »

كرار

- [ به دو راى مهمله . به وزن بخار ] همان كراراى مرقوم به دو معنى .

كلاهور

- نام پهلوانى مازندرانى .

- كشمر و كشمير و كاشمر

- هر سه نام شهريست منسوب بخوبرويان [ 3 ] مثال لغت اول انورى گويد : بيت « 1 »
كنار دجله ز خوبان سيمتن خلخ * ميان رحبه ز تركان ماه رخ كشمير « 4 »
مثال لغت دوم و اول نيز استاد عنصرى گويد : بيت
چو كشمر بوم آن پرسرو و « 5 » با حسن * چو كشمير اصل آن پرنقش و « 5 » بافر « 6 »
مثال لغت سوم سراج الدين راجى گويد : [ بيت ]
هميشه درگه « 7 » تو پريلان تركستان * مدام مجلس تو پربتان كاشمرى
هامش
( 1 ) - « س » ندارد . ( 2 ) - كلمه از « ن » است . ( 3 ) - كلمه از « ب » است . ( 4 ) - بجز « س » : كشمر . ( 5 ) - واو از ديون عنصرى است . ( 6 ) - « ب » : مانى . ( 7 ) - « س » : تركه .
( 1 ) گوشيار جيلى مراد است . ( 2 ) در برهانست كه بعضى تخم خشخاش را نيز گفته‌اند . ( 3 ) كشمر مخفف كاشمرست ، شهركى بخراسان . و كشمير ناحيتى است از هند قديم كه امروزه ميان كشور پاكستان و هندوستان متنازع فيه است .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 1054 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )